Kólumbísk nautakjötskássa/súpa

Þetta er ljúffengur réttur sem ég fann í The Spice Cook Book. Þar sem sú bók er amerísk get ég ekki ábyrgst að þetta sé ekta kólumbísk uppskrift, en rétturinn er góður.

Fyrir 6-8. Rómversku tölurnar í innihaldslistanum vísa til þess hvenær setja á það sem er undir þeim út í súpuna.

Innihald:
I. 
1 kg nautagúllasbitar, ca. 2,5 cm teningar
1 lárviðarlauf
1/2 tsk kúmínfræ (cumin)
6 heil svört piparkorn
1/4 tsk hvítlauksduft
2 tsk salt
1 tsk eplaedik
3 bollar vatn
II.
2 meðalstórar kartöflur
2 meðalstórar gulrætur
4 langar sellerístangir
4 maískólfar, skornir í 5 cm þykkar skífur
1/2 bolli laukur, sneiddur
1/2 bolli ferskir tómatar í bitum
III.
1/2 tsk mulið saffran
1/2 tsk þurrkað oreganó
1/2 bolli ferskar baunir

Aðferð:
I. Fituhreinsið kjötið. Setjið í pott sem tekur a.m.k. 3 lítra, ásamt öllu sem er undir lið I. á listanum. Mallið undir loki í 1 klst. eða þar til kjötið er næstum orðið meyrt.
II. Skrælið kartöflurnar og þvoið gulræturnar og skerið bæði í ca. 1,5 cm breiðar ræmur og setjið í pottinn. Skerið selleríið í ca. 1,5 cm breiða bita og setjið ásamt hinu grænmetinu í pottinn. Sjóðið áfram undir loki í 15 til 20 mínútur eða þar til grænmetið er að verða meyrt.
III. Hrærið saffranið út í 1 tsk af vatni og setjið út í ásamt óreganó og baununum. Hrærið vel saman og gætið þess að skaða ekki grænmetið. Sjóðið í 5 mín undir loki.

Berið fram í súpudiskum með 2-3 skífum af maískólfum sem búið er að reka tannstöngla í (eða maísgaffla).

Hrísgrjón með blaðlauk og sveppum

Mjög góður grænmetisréttur eða sem heitt meðlæti með kjötréttum. Ef notuð eru Basmati-hrísgrjón kemur örlítið hnetubragð af réttinum sem fer vel með blaðlauknum.

Matreiðslubók: The Onion Book eftir Carolyn Dille og Susan Belsinger.
Fyrir: 2 sem aðalréttur; 4 sem meðlæti.
Tími: ca. 30 mínútur.

Innihald:
2 bollar hrísgrjón, hvít eða brún
4 1/2 til 5 bollar heitt grænmetissoð, kjúklingasoð (fleytið fitunni ofan af), eða vatn
1 tsk. salt
2 msk. ólífuolía
1 msk. ósaltað smjör (ef nota á saltað smjör, þá má minnka viðbætta saltið um helming)
4 blaðlaukar, það dekksta af græna hlutanum skorið frá (geymið til að nota t.d. í súpu), skornar langsum í tvennt, skolaðar vel of skornar í 1/2 cm sneiðar
2 bollar sveppir í sneiðum
Salt og nýmalaður svartur pipar eftir smekk

Til að gera þennan rétt að vegan-grænmetisrétti skal nota grænmetissoð eða vatn, sleppa smjörinu og auka ólífuolíuna um 1 msk.

Aðferð:
Setjið hrísgrjónin, 4 bolla af soði/vatni og saltið í pott með þykkum botni, setjið lokið á og látið suðuna koma upp yfir meðalhita. Þegar sýður skal minnka hitann niður í lægsta hita sem þarf til að halda suðunni við (1/2 eða 1). Sjóðið í þann tíma sem gefinn er upp á hrísgrjónapakkanum. Þau eiga að vera gegnsoðin en ekki lin (sem sagt al dente).

Á meðan grjónin eru að eldast skal hita ólífuolíuna við meðalhita á pönnu. Bætið við lauknum og snöggsteikið hann í um 3 mín. og hrærið í af og til.

Bætið sveppunum saman við og snöggsteikið með lauknum í ca. 3 mín. til viðbótar og hrærið í af og til. Bætið við 1/4 til 1/2 bolla af soði/vatni og smakkið til með salti og pipar. Lækkið hitann niður í 1, setjið lokið á og sjóðið í um 5 mín. og hrærið í af og til.

Þegar hrísgrjónin eru soðin er vatninu hellt vel af þeim og grjónunum blandað saman við laukinn og sveppina ásamt því sem eftir er af soðinu/vatninu. Smakkið til og berið fram heitt.

Til tilbreytingar má nota saman til helminga hrísgrjón og villihrísgrjón, nota morelle- eða chanterelle-sveppi í stað hvítra sveppa, og/eða bæta smá hvítvíni eða rauðvíni út í réttinn undir lok suðutímans.

Á myndinni var rétturinn skreyttur með graslauk áður en hann var borinn fram.

Aloo gobi: Indverskt kartöflu- og blómkálskarrí fyrir fólk sem ekki fílar chili-pipar

Aloo gobi er klassískur indverskur grænmetisréttur. Þetta er uppskrift sem ég hef sett saman úr öðrum uppskriftum og aðlagað að mínum bragðlaukum, en Indverji mundi þó hiklaust kalla hana ekta.

Þetta er góður aðalréttur eða sem meðlæti. Uppskriftin er þannig að auðvelt er að hafa hana eins sterkkryddaða og maður vill. Þetta er svokallað „þurrt“ karrí, sem þýðir að það er ekki syndandi í sósu heldur húðað með kryddmauki.

Aloo þýðir „kartafla“ á Hindi og Urdu, og gobi þýðir „blómkál“.

Fyrir 1 sem aðalréttur, 2 sem forréttur, 3-4 sem meðlæti.

• 2 meðalstórar kartöflur, skornar í teninga, ca. 1,5 cm. á kant
•  Jafnmikið af blómkáli, skipt í hríslur
• 1/2 laukur, grófsaxaður
• 2-3 cm stykki af ferskri engiferrót, rifið eða mjög fínsaxað
• 1 tsk. gult sinnepsfræ
• 1 tsk. cummin (eða eftir smekk)
• 2 tsk. malaður kóríander (eða eftir smekk)
• 1 tsk. kúrkúma duft (túrmerik)
• Hvítlaukur eftir smekk
• salt
• 1/2 bolli vatn
• 1 msk. olía til steikingar, meira ef pannan er ekki teflon-húðuð (EKKI ólífuolía, helst af öllu skírt smjör)

(Ef óskað er eftir ekta brennheitu chili-bragði skal bæta við eins miklu af söxuðum ferskum chili-pipar eins og maður vill – en þá má heldur ekki gleyma að bera fram raita-salatið, sem er kælandi...).

Hitið olíuna á steikarpönnu eða í wok-pönnu. Þegar hún er orðin vel heit eru sinnepsfræin sett á hana og lokið strax sett á pönnuna. Leyfið fræjunum að poppa í um 20 sekúndur, lækkið þá hitann og setjið cummin, kóríander, kúrkúmu, hvítlauk, engifer og lauk á pönnuna og blandið vel saman. Steikið varlega þar til laukurinn er glær og gætið þess að brenna ekki kryddin.

Setjið nú kartöfluteningana og blómkálshríslurnar á pönnuna og hrærið til að húða þau með kryddmaukinu. Steikið við sama hita í ca. 2 mín og bætið þá vatninu við og mallið í 10-15 mín., eða þar til kartöflubitarnir eru gegnsoðnir og sósan hefur þykknað.
 
Berið fram sem meðlæti með kjötréttum eða sem aðalrétt með naan- eða chappati-brauði og raita-salati.

Raita (jógúrtsalat):
1/2 bolli hrein jógúrt eða AB-mjólk
1/2 tsk. cummin-fræ
1/2 tsk. cummin-duft
1/2 gúrka, fínsöxuð
Klípa af salti

Hrærið salti og kryddi saman við jógúrtina ásamt gúrkunni. Kælið. Mjög gott og svalandi salat með sterkkrydduðum mat.

Marbella-kjúklingur

Þetta er einn af þessum réttum sem maður getur varla ímyndað sér að sé góður þegar maður sér uppskriftina, en reynist síðan vera algert lostæti þegar forvitnin hefur yfirhöndina og maður prófar að elda hann.

Ef notaðir eru kjúklingavængir og/eða litlir leggir er þetta tilvalinn partýréttur. Það er auðvelt að minnka hann og stækka og af því að hann er líka fínn kaldur er hægt að gera hann daginn áður. Ekki stytta marineringartímann, 10 tímar er lágmark til að ná góðri marineringu.

Ég gef hér upp 2 stærðir á uppskriftinni, annars vegar fyrir 10 manns og hins vegar fyrir 2 (í sviga á eftir innihaldsefnunum).

Matreiðslubók: The Silver Palate Cookbook
Fyrir: 10 manns (ca. 16 bitar) eða fleiri ef borið fram sem partýréttur á hlaðborði; eða fyrir 2 (3- 4 bitar)

Efni:
Ca. 4,5 kg. blandaðir kjúklingabitar með beini og skinni (ca. 500 gr.)

Í marineringuna:
1 hvítlaukur, flysjaður og maukaður (3 rif)
1/4 bolli þurrkað óreganó (1 msk.)
Gróft salt og nýmalaður svartur pipar eftir smekk
1/2 bolli rauðvínsedik (2 msk.)
1/2 bolli ólífuolía (2 msk.)
1 bolli steinlausar sveskjur (1/4 bolli)
1/2 bolli spænskar steinlausar grænar ólífur (ca. 6-8 stk. – það er erfitt að mæla þær í msk.)
1/2 bolli kapers og smá kapers-safi (2 msk.)
6 lárviðarlauf

Til viðbótar í eldun:
1 bolli púðursykur (1/4 bolli)
1 bolli hvítvín (1/4 bolli)

Til skrauts og bragðauka:
1/4 bolli steinselja eða laufkóríander (cilantro) (2 msk.)

Aðferð:
Setjið kjúklingabitana og marineringuna saman í skál og hrærið vel til að húða kjúklinginn. Setjið lok á skálina og setjið í kæli og látið marinerast í lágmark 10 klukkustundir. Gott að hræra í af og til svo að kjúklingurinn marinerist jafnt.

Hitið ofninn upp í 175 °C.

Raðið kjúklingabitunum í eitt lag í eitt eða tvö grunn ofnföst mót og mokið marineringarleginum (með ólífum, kapers og sveskjum) jafn yfir. Stráið púðursykrinum yfir kjúklinginn og hellið hvítvíninu í botninn.

Bakið í 50 mín. til 1 klst. (30-40 mín. ef notaðir eru bara vængir) og ausið soðinu oft yfir á meðan á eldun stendur. Rétturinn er tilbúinn þegar tær vökvi (en ekki bleikur) rennur úr lærisbita sem stungið er í með prjóni þar sem hann er þykkastur.

Takið kjúklinginn, sveskjurnar, ólífurnar og kapers upp með gataskeið og færið yfir á fat. Vætið í með ögn af soði og stráið slatta af steinselju eða laufkóríander yfir. Setjið afganginn af soðinu í sósukönnu og berið fram með réttinum.

Til að bera fram kalt:
Látið kjúklinginn kólna niður í stofuhita í soðinu og færið þá bitana, sveskjurnar, ólífurnar og kapers yfir á fat.

Ef kjúklingurinn hefur verið kældur í kæliskáp skal láta hann standa og ná stofuhita áður en hann er borinn fram. Vökvið bitana með ögn af soði áður en þeir eru bornir fram.

Kartöflueggjakaka

Hér er önnur eggjakaka, en þessi er elduð á pönnu. Þetta er mín eigin uppskrift. Dugir í máltíð fyrir einn eða létta máltíð fyrir 2 ef bætt er við t.d. brauði eða salati.

1 bökunarkartafla (ca. 200 gr.), skorin í þunnar sneiðar (helst með hýði)
2 egg
1/4 til 1/2 laukur, frekar fínt saxaður
1/2 msk. olía til steikingar
Salt og nýmalaður svartur pipar eftir smekk
Smá Aromat (má sleppa)
Önnur krydd eða kryddjurtir sem þér finnst fara vel með kartöflum (t.d. Gott á Allt eða Eðalkrydd frá Pottgaldri)

Léttþeytið saman eggin, kryddin, saltið og laukinn.

Hitið olíuna á eggjakökupönnu eða lítilli steikarpönnu með hallandi hliðum. Steikið kartöflusneiðarnar við meðalhita þar til þær eru gegnsteiktar en ekki brúnaðar. Þegar brúnirnar á sneiðunum byrja að brúnast er eggjahrærunni hellt yfir kartöflurnar. Látið eldast í um 30 sek. og rennið þá varlega spaða undir kartöflusneiðarnar svo að eggjahræran renni undir þær. Gerið þetta frá 2-3 hliðum þannig að hræran renni alveg undir kartöflurnar. Þegar yfirborð eggjahrærunnar er hætt að renna til þegar pönnunni er hallað er eggjakökunni rennt varlega yfir á disk. Ef þú vilt hafa eggjakökur létteldaðar er hún borin þannig fram.

Ef óskað er eftir meiri eldun er olíu sem kann að vera á pönnunni hellt af henni og henni hvolft yfir eggjakökuna og öllu saman svo snúið við þannig að eggjakakan lendir á hvolfi í pönnunni, og eldað áfram í 1-2 mín. Ef pannan er með málmhandfangi má einnig skella henni inn í 160 °C heitan ofn og klára eggjakökuna í ofninum.

Bökuð eggjakaka, grunnuppskrift með tilbrigðum

Önnur af mínum uppskriftum, sem ég nota aðallega til að nýta afganga.

Fyrir 2,

Grunnuppskrift:
2 stór eða 3 lítil egg
1/4-1/2 laukur, saxaður
salt og pipar, hvítlaukur
rifinn ostur

Til viðbótar:

• 3 kartöflur, skífaðar eða skornar í teninga (ef þær eru soðnar, þá styttist eldunartíminn aðeins), eða
• Beikonhakk, eða
• Hangikjöt (það er mjööööög gott!), eða
• Kjúklingakjöt (eldað) , eða
• Steikt hakk, eða
• Afganginn af sunnudagssteikinni, eða
• Rækjur, eða
• Allskonar grænmeti, t.d. paprika, maísbaunir, graslaukur

Aðferð:
Eggin hrærð saman, lauk og viðbótarinnihaldi blandað saman við, ásamt salti og pipar. Hellt í lítið ofnfast mót (smurt) og rifnum osti stráð yfir. Bakað undir loki við 175 °C í ca. 30 mínútur, eða þar til eggjahræran er soðin í gegn. Þegar 5 mín. eru eftir af eldunartímanum er lokið tekið af til að osturinn nái að brúnast aðeins.

Gott heitt með fersku salati og brauði, eða kalt með salsa-sósu og salati.Líka er gott að borða rifsberjasultu með eggjakökunni, sérstaklega ef um kartöflueggjaköku er að ræða.

Ódýr og fljótlegur baunaréttur

Þá er loksins komið að uppskriftunum. Þennan rétt fann ég upp þegar ég var nýútskrifuð úr Ferðamálaskólanum og var að leita mér að vinnu sem hæfði menntun minni. Á meðan vann ég í heimilishjálp hjá Reykjavíkurborg og þurfti að lifa á þeim svívirðilegu lágmarkslaunum sem þar voru greidd. Þá fann ég upp þennan rétt, sem er ódýr og seðjandi og dugði mér í tvær máltíðir. Ég borðaði yfirleitt annan skammtinn með brauði og hinn sem fyllingu í tortillur eða taco-skeljar.

Fyrir 2.

Efni:
1 dós af nýrnabaunum eða nýrnabaunum með chili, með vökvanum
1 meðalstór laukur, þunnt sneiddur
2 eða fleiri hvítlauksrif, söxuð eða kramin
1 lítil rauð eða græn paprika, skorin í litla bita
100 gr. beikonhakk eða beikonsneiðar, skornar í litla bita
Tómatsósa eða tómatmauk eftir smekk
Pipar og salt
saxaður rauður chilipipar eftir smekk (má sleppa, þarf minna ef chilibaunir eru notaðar)

Til viðbótar ef fjárhagurinn leyfir:
Pylsur, skornar í bita, eða
Nautahakk sem búið er að brúna á pönnu

Aðferð:
Setjið allt nema saltið, piparinn og chilipiparinn (og pylsurnar, ef þær eru til staðar) í pott og hitið upp að suðu. Lækkið hitann þegar suðan kemur upp og bætið kryddinu og saltinu saman við. Mallið við lágan hita þar til sósan þykknar. Ef pylsur eru notaðar eru þær settar saman við ca. 5 mín. áður en rétturinn er borinn fram.

Ef nota á sem fyllingu í tortillur er rifnum osti stráð yfir heita fyllinguna þegar rétturinn er borinn fram.
Til að gera fyllingu fyrir taco-skeljar er bætt við sýrðum rjóma, rifnu kínakáli, söxuðum tómötum og rifnum osti.