Bjórlöguð kartöflusúpa

Þetta er góð og seðjandi kartöflusúpa sem ég prófaði í fyrsta skipti núna um helgina. Í upprunalegu uppskriftinni eru fyrirmælin að mauka 1/3 af kartöflunum til að þykkja hana, en mér fannst hún í þynnra lagi þannig og endaði með að mauka hana meira þegar ég borðaði afganginn í hádeginu í dag. Hún var enn í þynnri kantinum, en góð er hún á bragðið.
Kannski eru kartöflurnar sem ég notaði ekki jafn mjölmiklar og þær sem höfundur uppskriftarinnar notaði?
Súpa þessi er ennþá betri daginn eftir að hún er búin til.

Matreiðslu- og undirbúningstími: um 1 klst
Nægir fyrir 4-6 manns

• 4 bollar kjúklingasoð (úr soðkrafti eða tilbúið frá grunni)
• 3 stórar rauðar kartöflur, flysjaðar og skornar í ca. 1,5 cm bita, eða 2 meðalstórar bökunarkartöflur
• 1 msk Dijon-sinnep
• 225 g beikon, vel feitt, í sneiðum eða kurlað
• 2 gulrætur, skornar í ca. 1 cm bita (á að gera ca. 1 bolla)
• Gróft salt og nýmalaður svartur pipar
• 2-3 sellerístangir, skornar í ca. 1 cm bita (á að gera ca. 1 bolla)
• 2 lárviðarlauf
• Lítið búnt af fersku garðablóðbergi (timían), bundið saman með girni
• 1 púrrulaukur, hvíti hlutinn, skorinn í 1 cm bita (á að gera ca. 1 bolla)
• 1 bolli ljós bjór eða pilsner
• 1/4 bolli saxaður ferskur graslaukur

Takið 2 bolla af kjúklingasoðinu og helminginn af kartöflubitunum og setjið í pott. Látið suðuna koma upp og sjóðið við hægan hita þar til kartöflubitarnir eru rétt gegnsoðnir (ætti að taka um 8-10 mínútur). Setjið sinnepið saman við og maukið allt saman í matvinnsluvél eða með töfrasprota.

Á meðan kartöflurnar sjóða skal steikja beikonið við meðalhita í stórum súpupotti þar til það er stökkt og mest öll fitan er runnin af því. Beikonið er þá tekið úr pottinum og látið á pappírsþurrkur til að láta renna af því. Hellið beikonfeitinni úr pottinum en látið ca. 3 msk. verða eftir. (Ef illa gengur að fá beikonið stökkt án þess að brenna það er gott að steikja það vel, láta renna af því, saxa það og steikja síðan aftur. Eða bara nota beikonkurl).

Hækkið hitann upp um einn og setjið gulrótarbitana í pottinn. Stráið yfir salti og pipar og steikið í ca. 3 mín. og hrærið í við og við á meðan. Bætið þá út í kartöflubitunum, selleríinu, lárviðarlaufunum, púrrunni og blóðberginu og kryddið með salti og pipar. Eldið í um 5 mín. og hrærið í af og til.

Hellið þá bjórnum saman við og látið suðuna koma upp. Sjóðið (það má bullsjóða) bjórinn niður þar til þið finnið að grænmetið vill festast lítillega við botninn á pottinum. Þá ætti að vera eftir rétt rúm botnfylli af vökva í pottinum. Þetta gætið tekið frá 5 mín. og upp í 10-12 mín.

Hellið nú afganginum af soðinu saman við ásamt kartöflumaukinu og hrærið saman. Lækkið hitann og látið malla í opnum pottinum þar til grænmetið er rétt gegnsoðið (ætti að taka 6-8 mín.). Smakkið til með salti og pipar. Veiðið blóðbergið upp úr og hendið þegar hæfilegur keimur er kominn af því í súpuna.

Ausið í skálar, myljið beikonið yfir og stráið söxuðum graslauk ofan á.

Þetta er það matarmikil súpa að það ætti ekki að þurfa að bera fram brauð með henni, en aftur á móti er gott að hafa við höndina glas af kaldri mjólk til að súpa á af og til á meðan súpan er borðuð.

Ég ímynda mér að það hljóti að vera gott að elda beikon eða skinku með súpunni, en á eftir að prófa það.

Aloo gobi: Indverskt kartöflu- og blómkálskarrí fyrir fólk sem ekki fílar chili-pipar

Aloo gobi er klassískur indverskur grænmetisréttur. Þetta er uppskrift sem ég hef sett saman úr öðrum uppskriftum og aðlagað að mínum bragðlaukum, en Indverji mundi þó hiklaust kalla hana ekta.

Þetta er góður aðalréttur eða sem meðlæti. Uppskriftin er þannig að auðvelt er að hafa hana eins sterkkryddaða og maður vill. Þetta er svokallað „þurrt“ karrí, sem þýðir að það er ekki syndandi í sósu heldur húðað með kryddmauki.

Aloo þýðir „kartafla“ á Hindi og Urdu, og gobi þýðir „blómkál“.

Fyrir 1 sem aðalréttur, 2 sem forréttur, 3-4 sem meðlæti.

• 2 meðalstórar kartöflur, skornar í teninga, ca. 1,5 cm. á kant
•  Jafnmikið af blómkáli, skipt í hríslur
• 1/2 laukur, grófsaxaður
• 2-3 cm stykki af ferskri engiferrót, rifið eða mjög fínsaxað
• 1 tsk. gult sinnepsfræ
• 1 tsk. cummin (eða eftir smekk)
• 2 tsk. malaður kóríander (eða eftir smekk)
• 1 tsk. kúrkúma duft (túrmerik)
• Hvítlaukur eftir smekk
• salt
• 1/2 bolli vatn
• 1 msk. olía til steikingar, meira ef pannan er ekki teflon-húðuð (EKKI ólífuolía, helst af öllu skírt smjör)

(Ef óskað er eftir ekta brennheitu chili-bragði skal bæta við eins miklu af söxuðum ferskum chili-pipar eins og maður vill – en þá má heldur ekki gleyma að bera fram raita-salatið, sem er kælandi...).

Hitið olíuna á steikarpönnu eða í wok-pönnu. Þegar hún er orðin vel heit eru sinnepsfræin sett á hana og lokið strax sett á pönnuna. Leyfið fræjunum að poppa í um 20 sekúndur, lækkið þá hitann og setjið cummin, kóríander, kúrkúmu, hvítlauk, engifer og lauk á pönnuna og blandið vel saman. Steikið varlega þar til laukurinn er glær og gætið þess að brenna ekki kryddin.

Setjið nú kartöfluteningana og blómkálshríslurnar á pönnuna og hrærið til að húða þau með kryddmaukinu. Steikið við sama hita í ca. 2 mín og bætið þá vatninu við og mallið í 10-15 mín., eða þar til kartöflubitarnir eru gegnsoðnir og sósan hefur þykknað.
 
Berið fram sem meðlæti með kjötréttum eða sem aðalrétt með naan- eða chappati-brauði og raita-salati.

Raita (jógúrtsalat):
1/2 bolli hrein jógúrt eða AB-mjólk
1/2 tsk. cummin-fræ
1/2 tsk. cummin-duft
1/2 gúrka, fínsöxuð
Klípa af salti

Hrærið salti og kryddi saman við jógúrtina ásamt gúrkunni. Kælið. Mjög gott og svalandi salat með sterkkrydduðum mat.

Buff með lauk, salati og saffrankartöflumús

Matreiðslubók: Sælkerasafnið: Fljótgerðir úrvalsréttir

Þegar ég var barn og unglingur fórum við systkinin og foreldrar okkar saman í útilegur á hverju sumri. Uppáhalds útilegumatur minn og bróður míns var saxbauti með lauksósu frá KEA, borinn fram með Maggi kartöflumús og Ora grænum baunum. Svoleiðis fengum við bara einu sinni í hverri útilegu, og það var beðið með andakt eftir þessari töframáltíð. Það var eitthvað alveg sérstakt við þessa samsetningu og það eitt að hugsa um þennan mat getur enn kallað fram hjá mér minningar um þessar útilegur.

Í fyrsta skipti sem ég reyndi sjálf að elda þessa máltíð, í tilraun til að ná upp fornri útilegustemningu ein heima í fyrstu leiguíbúðinni minni , þá misheppnaðist hún algerlega. Dósabautinn var ekkert spes, pakkamúsin var vond, og það eina sem stóð fyrir sínu voru grænu baunirnar. Ég hringdi í mömmu með grátstafinn í kverkunum og hún útskýrði fyrir mér að hún hefði nú alltaf lappað talsvert mikið upp á bæði bautasósuna og kartöflumúsina. Ég hef nú lært þann galdur og get búið til kartöflumús með Maggi-dufti sem er næstum því æt, og saxbauta kann ég að laga til svo að vel sé, en bragðlaukarnir eru breyttir og óneitanlega finnst mér nú betra að búa til bautann frá grunni úr fersku nautahakki og kartöflumúsina úr ekta kartöflum.

Þessi máltíð, sem er gerð með einni uppskrift og einni hugmynd úr Fljótgerðum úrvalsréttum (bók úr Sælkerasafninu), ásamt einni mömmuuppskrift, var elduð til minningar um þessar liðnu sælustundir og ég er hreint ekki frá því að buffið sé að minnsta kosti alveg eins og bautinn bragðaðist í minningunni.

Með buffinu og kartöflumúsinni má sjá á myndinni eftirfarandi salat, sem mamma gerir stundum til að bera fram með steiktum fiski, en er líka afbragðsgott með kjöti. Það þarf að gera það á undan hinum matnum, því það er best borið fram kælt.

Tómat- og gúrkusalat:
1 meðalstór tómatur
1/4 gúrka, eða 1 lítil skólagúrka
majónes eftir smekk

Sneiðið tómatinn þunnt, skerið sneiðarnar í ca. 4 mm þykkar ræmur, og lengstu ræmurnar í tvennt. Meðhöndlið gúrkuna á sama hátt. Hrærið saman við majónes og kælið í um 20 mín.

Buff með lauk 

Tími: 30 mínútur.
Fyrir: 1-2

Uppskriftin er með mínu orðalagi og viðbótum.

Efni:

• 2 stk. laukur (ef nýta á buffin í 2 máltíðir er best að steikja einn lauk strax en geyma hinn þar til seinna buffið er borðað)
• 225 gr. nautahakk
• 1 egg
• 0,75 dl vatn eða rjómi
• Salt og pipar eftir smekk
• 1 1/2 msk. smjör/smjörlíki
• Vatn

Aðferð:
Blandið saman hakkinu, egginu, vatni/rjóma, salti og pipar. Mótið 2 stór, sporöskjulaga buff. Bræðið feitina á pönnu og steikið buffin í 2-3 mín. á hvorri hlið, eða meira ef óskað er eftir vel steiktu kjöti. Hellið sjá vatni á pönnuna, hrærið upp það sem loðir við pönnuna og látið suðuna aðeins koma upp, til að fá soð, og hellið yfir buffin. Haldið þeim heitum.

Sneiðið laukinn í hringi og steikið við lágan hita þar til hann er mjúkur og byrjaður að brúnast. Takið af pönnunni.

Berið buffin fram með lauknum, og soðnar kartöflur og maísstöngla eða salat með. (Ég er hissa á að ekki skuli minnst á kartöflumús, en hvað um það...).

Saffronkartöflumús

Það er uppskrift í bókinni að saffronkartöflumús, en hún er gerð með dufti og þannig útfærð að hún verður andstyggileg á allan hátt. Gerið í staðinn alvöru kartöflumús, en hitið upp ögn af mjólkinni og myljið litla klípu af saffranþráðum út í hana og látið standa í 10 mínútur.

Blandið svo mjólkinni ásamt saffranþráðunum  saman við músina og þið eru komin með heiðgula og dásamlega ilmandi kartöflumús. Góð með soðnu grænmeti, steiktu kjöti, og soðnum eða steiktum fiski.

Kartöflueggjakaka

Hér er önnur eggjakaka, en þessi er elduð á pönnu. Þetta er mín eigin uppskrift. Dugir í máltíð fyrir einn eða létta máltíð fyrir 2 ef bætt er við t.d. brauði eða salati.

1 bökunarkartafla (ca. 200 gr.), skorin í þunnar sneiðar (helst með hýði)
2 egg
1/4 til 1/2 laukur, frekar fínt saxaður
1/2 msk. olía til steikingar
Salt og nýmalaður svartur pipar eftir smekk
Smá Aromat (má sleppa)
Önnur krydd eða kryddjurtir sem þér finnst fara vel með kartöflum (t.d. Gott á Allt eða Eðalkrydd frá Pottgaldri)

Léttþeytið saman eggin, kryddin, saltið og laukinn.

Hitið olíuna á eggjakökupönnu eða lítilli steikarpönnu með hallandi hliðum. Steikið kartöflusneiðarnar við meðalhita þar til þær eru gegnsteiktar en ekki brúnaðar. Þegar brúnirnar á sneiðunum byrja að brúnast er eggjahrærunni hellt yfir kartöflurnar. Látið eldast í um 30 sek. og rennið þá varlega spaða undir kartöflusneiðarnar svo að eggjahræran renni undir þær. Gerið þetta frá 2-3 hliðum þannig að hræran renni alveg undir kartöflurnar. Þegar yfirborð eggjahrærunnar er hætt að renna til þegar pönnunni er hallað er eggjakökunni rennt varlega yfir á disk. Ef þú vilt hafa eggjakökur létteldaðar er hún borin þannig fram.

Ef óskað er eftir meiri eldun er olíu sem kann að vera á pönnunni hellt af henni og henni hvolft yfir eggjakökuna og öllu saman svo snúið við þannig að eggjakakan lendir á hvolfi í pönnunni, og eldað áfram í 1-2 mín. Ef pannan er með málmhandfangi má einnig skella henni inn í 160 °C heitan ofn og klára eggjakökuna í ofninum.