Vínarterta - Randalín

Þetta er ein af mínum uppáhaldskökum. Uppskriftina fékk ég hjá ömmu minni.

Efni:
500 gr. hveiti
250 gr. sykur
250 gr. smjör eða smjörlíki, mjúkt
2 egg
1 1/2 tsk. hjartarsalt
klípa af lyftidufti
kardimommudropar eða kardimommuduft eftir smekk

Aðferð:
Blandið þurrefnunum saman. Hnoðið smjörið/smjörlíkið, dropana (ef notaðir) og eggin saman við þar til samfellt deig hefur myndast. Kælið í ísskáp yfir nótt.

Fletjið deigið í ca. 1 til 1,5 cm þykkt. Best er að baka allt deigið í einu lagi á bökunarplötu og skera það niður eftir bakstur. Bakið í miðjum ofni við 200 °C (180-190 °C í blástursofni), þar til kakan er gullinbún og gegnbökuð. Takið út og kælið á plötunni.

Skerið kökuna niður í þau lög sem óskað er eftir. Venjan er að hafa annað hvort 5 þunn lög eða 3 þykkari lög í kökunni. Leggið rabarbarasultu eða sveskjusultu (uppskrift fylgir) á milli laganna þegar kakan er orðin ylvolg, og raðið hanni saman. Snyrtið brúnirnar eftir þörfum.

Athugasemdir:

• Má frysta.
• Annað afbrigði af vínartertu sem ég hef ekki fundið nafn á, er bakað í hringformum, sulta lögð á milli og bleikur glassúr settur ofan á. Sú kaka var vinsæl í bakaríum þegar mamma var ung.

Sveskjusulta:
1 kg. sveskjur
650 gr. sykur

Leggið sveskjurnar í vatn í hálftíma til að mýkja, ef þarf (ætti ekki að þurfa ef þær eru nýkeyptar). Maukið sveskjurnar og sjóðið við lágan hita með sykrinum í 30 mín. Kælið og smyrjið á kökuna.

Biscotti með möndlum, kardimommum og appelsínukeim

Biscotti er ítalskt orð sem þýðir „tvíbakaður”, en Ítalir nota þetta orð yfir allar smákökur. Það er bara utan Ítalíu sem þetta orð er notað yfir tvíbakað sætabrauð eins og það sem hér er fjallað um. Ítalir kalla þessar tvíbökur biscotti di Prato, cantoucchi eða cantoucchini.

Ég er nokkuð viss um að þegar J.R.R. Tolkien skrifaði um lembas var það með svona tvíbökur í huga en ekki skonrok.

Þessar biscotti eru mjög góðar, með mildu appelsínubragði og votti af kardimommum.

Gerir um 40 stk.

Innihald:
2 egg
155 gr. (2/3 bolli) púðursykur, þétt þjappaður í mæliílátið
215 gr. (1 3/4 bolli) hveiti (Kornax eða sambærilegt, ekki kökuhveiti)
1 1/2 tsk. lyftiduft
1/2 tsk. salt
125 g (1 1/4 bolli) möndlur (með hýði)
1 msk. fínrifinn appelsínubörkur (bara guli hlutinn)
1/4 tsk. kardimommuduft

Leiðbeiningar:
Hitið ofninn í 160 °C (fyrir blástursofn: lækkið hitann eftir því sem reynslan eða leiðbeiningar framleiðanda bjóða). Leggið bökunarpappír á ofnplötu.

Þeytið saman eggin og sykurinn þar til létt og ljóst. Blandið saman hveiti, lyftidufti, kardimommum og salti og sigtið ofan í skálina með eggjaþeytunni og hrærið saman ásamt möndlunum og berkinum.

Takið deigið úr skálinni og leggið á hveitistráð borð, skiptið í tvennt og mótið tvo hleifa, ca. 3 cm breiða og 20 cm langa. Ath! Deigið er MJÖG límkennt og því er best að bleyta á sér hendurnar áður en það er handleikið. Ef deigið minnir helst á hraun þegar það er búið að móta það í hleifa, ekki hafa áhyggjur: það sléttast niður í bakstrinum.

Setjið hleifana á bökunarplötuna og bakið í 35-40 mín, eða þar til þeir eru ljósgullnir á lit. Takið út og kælið á grind í ca. 15 mín. [í upprunalegu uppskriftinni stendur að það eigi að kæla þá alveg, en skorpan verður mjög hörð þegar hún er orðin köld og þá er erfitt að skera brauðið jafnt]. Skerið hleifana í fingurþykkar sneiðar með brauðhníf. Farið ykkur hægt því að tvíbökurnar molna auðveldlega. Ef hægt er, haldið utan um hliðar hleifanna á meðan skorið er.

Raðið sneiðunum á bökunarplötu(r) og stingið aftur inn í heitan ofninn og bakið í 10 mín., snúið við og bakið í aðrar 10 mín. Ef sneiðarnar virka ekki gegnþurrar þegar þær koma úr ofninum, þá er það í góðu lagi því þær þorna um leið og þær kólna. Látið kólna alveg áður þær eru bornar fram.

Frábærar með kaffi.

Appelsínukaka

Þessi er himnesk!
Létt og mild appelsínukaka sem er ekki of sæt.

Matreiðslubók: The Silver Palate Cookbook.

Efni:
8 msk. ósaltað smjör
3/4 bolli strásykur
2 egg, rauður og hvítur aðskildar
Rifinn börkur (bara appelsínuguli hlutinn) af 2 appelsínum
1 1/2 bolli óbleikt hveiti (t.d. Kornax)
1 1/2 tsk. lyftiduft
1/4 tsk. matarsódi
1/4 tsk. salt
1/2 bolli ferskur appelsínusafi


Aðferð:
Forhitið ofninn í 175°C (blástursofn: 165 °C). Smyrjið 25-cm hringform (ég notaði reyndar venjulegt springform af því að hringformið mitt er of lítið fyrir þessa uppskrift, og lengdi bökunartímann aðeins).

Sigtið saman hveiti, lyftiduft, matarsóda og salt.

Hrærið smjörið mjúkt í hrærivél og bætið sykrinum smám saman út í og hrærið þar til blandan er létt og ljós. Setið eggjarauðurnar saman við, eina í einu, og síðan appelsínubörkinn.

Bætið þurrefnunum smám saman út í soppuna, til skiptis við appelsínusafann.

Stífþeytið eggjahvíturnar og hrærið varlega saman við soppuna með sleikju.

Hellið soppunni í formið. Bakið í 30-35 mín., eða þar til hliðarnar á kökunni losna frá forminu og prjónn sem er stungið í miðja kökuna kemur út hreinn.

Kælið í 10 mín. í forminu, og hvolfið þá forminu á grind. Kakan ætti að losna auðveldlega úr því. Snúið kökunni við, setjið disk undir grindina og hellið appelsínugljáanum yfir kökuna á meðan hún er enn heit. Látið kökuna kólna niður í stofuhita áður en hún er borin fram. 

Appelsínugljái:
1/4 bolli ferskur appelsínusafi
1/4 bolli strásykur

Setjið sykurinn og safann saman í pott og sjóðið saman við lágan hita í 5 mín., eða þar til sírópið þykknar aðeins. Hrærið í af og til.

2 múffuafbrigði (muffins) - bláberja og banana/súkkulaði

Þetta eru bestu bláberjamúffur sem ég hef smakkað, og hitt tilbrigðið er ekki síður gott.

Bláberjauppskriftin er úr matreiðslubókinni The New Enchanted Broccoli Forest, en banana/súkkulaðitilbrigðið er mín uppfinning. Það varð til þegar ég sat eitt sinn uppi með einn svartan banana og langaði ekki í bananabrauð.

Tími: 10 mín. í undirbúning, 15-20 mín. að baka.
Magn: 12 stk

Efni:
1 1/2 bolli óbleikt hvítt hveiti (eða 1 b. hveiti og 1/2 brauðhveiti)
1/2 tsk. matarsódi
1 tsk. lyftiduft
1/2 tsk. salt
1/2 tsk. rifinn sítrónubörkur (bara það gula - má sleppa)
1/3 bolli sykur
4 msk. brætt smjör
3/4 bolli mjólk (má nota undanrennu)
1 egg
3 msk. nýkreistur sítrónusafi (eða bara þessi í flöskunum - ég finn a.m.k. engan mun)
1 bolli bláber (fersk eða ósykruð frosin, þarf ekki að afþýða)

Aðferð:
Hitið ofninn í 175 °C. Ef þarf að smyrja múffuformin eru þau smurð með smá smjöri eða olíu.

Sigtið saman hveitið, matarsódann, lyftiduftið og saltið í skál. Bætið við sítrónuberkinum og sykrinum og blandið vel. Gerið holu í miðja hrúguna.

Hrærið saman smjörinu, egginu og mjólkinni í annarri skál. Hellið í holuna í hveitiblöndunni og hrærið varlega saman við og bætið þá við sítrónusafanum (þetta er gert til að mjólkin ysti ekki) þar til rétt blandað, og bætið bláberjunum smám saman út í. Skiptið jafnt á milli 12 múffuforma (ég nota múffubakka úr Ikea og set pappírsform ofan í), eða notið fleiri ef formin eru lítil. Hvert form má ekki vera fyllra en að 2/3.

Bakið í 15 til 20 mín, eða þar til tannstöngull sem er stungið í miðja múffu kemur út hreinn. Takið strax úr forminu og kælið á grind í 10 mín. og berið fram volgar. Líka góðar kaldar. Geymast í 2-3 daga, helst á köldum stað. Má frysta.

Til að gera banana- og súkkulaðimúffur, sem eru hrikalega góðar, er uppskriftinni breytt á eftirfarandi hátt:

1. Smjörið minnkað niður í 2 msk. og sítrónuberkinum sleppt. 

2. Í staðinn fyrir bláber þarf einn banana, vel þroskaðan og 1/2 til 2/3 bolla af súkkulaðispæni eða súkkulaðidropum (þessum litlu sem eru ætlaðir í smákökur). Bananinn er stappaður vel og hrært saman við deigið ásamt súkkulaðinu.

3. Það gæti þurft að lengja bökunartímann um 5 mínútur eða svo, því að deigið verður aðeins blautara með banana. Prófið með prjóni eða tannstöngli þegar uppgefinn bökunartími er liðinn.

Bananabrauð

Hér er ein einföld og góð. Þetta bananabrauð verður alveg hæfilega þétt, ekki of sætt og með góðu en ekki yfirþyrmandi bananabragði. Ég fann hana í matreiðslubók sem ég er búin að losa mig við, og því verður ekki fjallað nánar um hana hér.

Efni:

• 2 1/2 bolli hveiti
• 1 bolli sykur
• 1 tsk. salt
• 1 tsk. matarsódi
• 3 vel þroskaðir bananar. Þeir verða að vera orðnir að minnsta kosti 50% svartir til að brauðið verði gott.
• 2 egg
• 3/4 bolli grófsaxaðar hnetur (má sleppa). Ég hef prófað valhnetur, pekanhnetur og kajsúhnetur, og þær komu allar vel út, pekanhneturnar þó einna best.
• 1/2 bolli súkkulaðispænir (má sleppa). Þetta nota ég bara í spariútgáfuna.

Aðferð:
Blandið saman þurrefnunum. Flysjið bananana og stappið þá vel. Hrærið eggin í hrærivél þar til þau byrja að freyða. Setjið bananana út í og blandið vel. Bætið þurrefnablöndunni smám saman út í og blandið vel saman. Endið á hnetunum og/eða súkkulaðinu, ef notað. Hættið að hræra um leið og búið er að blanda öllu saman.

Hellið í smurt formkökuform (ég mæli með að kaupa sílikonform, það þarf ekki einu sinni að smyrja þau, og það brúnast allt svo fallega sem er bakað í þeim) og bakið við meðalhita í um 1 klst. 175 °C henta fyrir venjulegan ofn, en í blástursofninum mínum rís hún of mikið í miðjunni á þessum hita og því baka ég hana við 160 °C í 70 mín. Prófið með prjóni eftir klukkustund og ef hann kemur út klístraður, bætið þá við 10 mín. og prófið þá aftur.

Berið fram með smjöri. Mér finnst líka gott að fá mér ost á þetta brauð.