Einföld steikt hrísgrjón

Á mínu heimili er stöku sinnum aðkeyptur kínamatur á borðum (Nings er nefnilega í næsta nágrenni). Ég næ aldrei að klára nema lítið af hrísgrjónunum sem fylgja með þessum mat og hef nýtt þau í hitt og þetta, s.s. hrísgrjónalummur, hrísgrjónagraut og steikt hrísgrjón.

Þar sem kínverskum mat fylgja yfirleitt klessugrjón (e. sticky rice) sem loða saman eins og þau hafi verið soðin í lími er nánast óhjákvæmilegt að þau verði kekkjótt, sérstaklega þegar þau kólna. Þetta er alls ekki verra þegar maður ætlar að steikja þau, því þá er auðveldara að borða þau með matprjónum.

Af því að þetta er afgangaréttur ætla ég ekki að gefa nákvæm mál, bara um-það-bil mál:

• ca. 1. bolli af köldum soðnum hrísgrjónum
• ca. 2 msk. steikingarfita, t.d. smjör, sesamolía eða sólblómaolía. Það kemur hlutlausast bragð af þeirri síðustu og sesamolían er mest afgerandi. Ég mæli ekki með ólífuolíu. Ef stækka á uppskriftina, aukið þá olíuna um ca. 1. msk fyrir hvern bolla af hrísgrjónum.
• salt og pipar
• 1 egg, rauða og hvíta hrærðar vel saman, má jafnvel þeyta þær smávegis til að fá í þær lyftingu
  

Hitið olíuna á pönnu (gott að nota wok, en alls ekki nauðsynlegt).

Hrærið í hrísgrjónunum með gaffli til að losa þau svolítið í sundur.

Setjið grjónin á pönnuna þegar olían er heit og lækkið hitann í meðalhita. Hrærsteikið grjónin á pönnunni og ef með þarf má minnka kögglana með því að brjóta þá varlega í sundur með steikingarspaðanum. Steikið þar til öll olían er gengin upp í hrísgrjónin og þau eru heit í gegn. Kryddið. Nú er smekksatriði hvort eggið er sett saman við strax eða grjónin steikt þar til þau byrja að brúnast.

Hellið eggjahrærunni saman við grjónin og hrærsteikið áfram þar til eggjahræran húðar grjónin og er elduð í gegn (virkar þurr að sjá).

Berið fram eins og það kemur fyrir, eða ef þið viljið má sulla sojasósu út á, nú eða þá sætri chilisósu, en það er alls ekki nauðsynlegt.

Þetta er bara grunnuppskrift. Það má bæta ýmsu við hrísgrjónin, t.d. mætti gera carbonara-hrísgrjón, eða setja baunir saman við, eða saxaðan graslauk, eða bara hvað sem mann langar til.

Spænskur hrísgrjónaréttur

Þetta er bragðmikill en ekki sterkur réttur með ríkjandi bragði af paprikudufti og tómötum og keim af hvítlauk, lauk, ferskri papriku og kjöti.

Ég ákvað að birta ekki mynd af honum því hann er frekar ljótur á mynd þó bragðgóður sé.

Matreiðslubók: Sælkerasafnið: Ódýrt og gott
Fyrir 4.

Efni:
400 gr. kjöt (lamba- eða nautakjöt)
1 1/2 tsk. smjör
2 laukar, saxaðir
2 hvítlauksrif, marin (eða meira, eftir smekk)
1 græn paprika, sneidd
1/2 tsk. paprikuduft
2 tsk. salt
saffran eða kúrkúma á hnífsoddi
1 dós (400 gr.) tómatar
2,5 dl vatn
1/2 til 1 teningur af kjötkrafti
2 dl hrísgrjón

Aðferð:
Bræðið smjörið í potti/djúpri pönnu. Skerið kjötið í gúllasbita og brúnið í smjörinu. Bætið við lauk, hvítlauk og papriku og mallið í smá stund. Bætið við paprikudufti, saffrani/kúrkúma, salti, tómötum, vatni, soðteningi og hrísgrjónum. Sjóðið undir loki í þann tíma sem er gefinn upp fyrir hrísgrjónin (oftast 15-25 mín.). Hafið auga með pottinum og bærið við vatni ef það virðist vera að sjóða upp.

Berið fram með salatblöðum.

Ég mæli þar að auki með að mylja smá svartan pipar út í réttinn rétt áður en hann er borinn fram.

Í sumar útgáfur af þessum rétti eru notaðar baunir, sem er mjög gott.

Hrísgrjón með blaðlauk og sveppum

Mjög góður grænmetisréttur eða sem heitt meðlæti með kjötréttum. Ef notuð eru Basmati-hrísgrjón kemur örlítið hnetubragð af réttinum sem fer vel með blaðlauknum.

Matreiðslubók: The Onion Book eftir Carolyn Dille og Susan Belsinger.
Fyrir: 2 sem aðalréttur; 4 sem meðlæti.
Tími: ca. 30 mínútur.

Innihald:
2 bollar hrísgrjón, hvít eða brún
4 1/2 til 5 bollar heitt grænmetissoð, kjúklingasoð (fleytið fitunni ofan af), eða vatn
1 tsk. salt
2 msk. ólífuolía
1 msk. ósaltað smjör (ef nota á saltað smjör, þá má minnka viðbætta saltið um helming)
4 blaðlaukar, það dekksta af græna hlutanum skorið frá (geymið til að nota t.d. í súpu), skornar langsum í tvennt, skolaðar vel of skornar í 1/2 cm sneiðar
2 bollar sveppir í sneiðum
Salt og nýmalaður svartur pipar eftir smekk

Til að gera þennan rétt að vegan-grænmetisrétti skal nota grænmetissoð eða vatn, sleppa smjörinu og auka ólífuolíuna um 1 msk.

Aðferð:
Setjið hrísgrjónin, 4 bolla af soði/vatni og saltið í pott með þykkum botni, setjið lokið á og látið suðuna koma upp yfir meðalhita. Þegar sýður skal minnka hitann niður í lægsta hita sem þarf til að halda suðunni við (1/2 eða 1). Sjóðið í þann tíma sem gefinn er upp á hrísgrjónapakkanum. Þau eiga að vera gegnsoðin en ekki lin (sem sagt al dente).

Á meðan grjónin eru að eldast skal hita ólífuolíuna við meðalhita á pönnu. Bætið við lauknum og snöggsteikið hann í um 3 mín. og hrærið í af og til.

Bætið sveppunum saman við og snöggsteikið með lauknum í ca. 3 mín. til viðbótar og hrærið í af og til. Bætið við 1/4 til 1/2 bolla af soði/vatni og smakkið til með salti og pipar. Lækkið hitann niður í 1, setjið lokið á og sjóðið í um 5 mín. og hrærið í af og til.

Þegar hrísgrjónin eru soðin er vatninu hellt vel af þeim og grjónunum blandað saman við laukinn og sveppina ásamt því sem eftir er af soðinu/vatninu. Smakkið til og berið fram heitt.

Til tilbreytingar má nota saman til helminga hrísgrjón og villihrísgrjón, nota morelle- eða chanterelle-sveppi í stað hvítra sveppa, og/eða bæta smá hvítvíni eða rauðvíni út í réttinn undir lok suðutímans.

Á myndinni var rétturinn skreyttur með graslauk áður en hann var borinn fram.

Pílaf með grænum baunum (Mattar pilau)

Þetta er gott meðlæti með kjöti eða grænmetiskarríi. Reyndar er rétturinn það matarmikill að hægt er að borða hann sem aðalrétt. Rétturinn á ættir sínar að rekja til Uttar Pradesh-héraðs á Indlandi.

Matreiðslubók: Charmaine Solomon‘s Indian Cookbook
Fyrir 4-5 sem meðlæti; fyrir 2 sem aðalréttur.

Efni:
1 1/2 bolli hrísgrjón (long grain eða Basmati)
1 msk. ghee (skírt smjör) eða matarolía (samt ekki ólífuolía)
4 heilir negulnaglar
1 lítil kanilstöng
3-4 kardimommubelgir, marðir
1 tsk. cummin-fræ
1/2 tsk. kúrkúma-duft (túrmerik)
1 1/2 bolli ferskar eða frosnar grænar baunir
2 1/2 tsk. salt
3 1/4 bolli heitt vatn

Aðferð:
Skolið grjónin vel og látið standa í köldu vatni í um hálftíma og látið þá renna vel af þeim.

Hitið ghee eða olíu á djúpri pönnu og steikið negulnaglana, kanilinn, kardimommurnar og cumminfræin í 1 mín.

Bætið við kúrkúma og hrísgrjónum og steikið og hrærið við meðalhita í um 3 mín.

Bætið þá við baunum, salti og heitu vatni. Hækkið hitann til að suðan komi sem fyrst upp, lækkið hann þegar sýður, setjið þétt lok á pönnuna (loka loftventli ef hann er til staðar) og sjóðið í 25-30 mín. án þess að taka lokið af eða hræra.

Takið lokið af og leyfið gufunni að stíga af grjónunum í um 3 mín. Fjarlægið heilu kryddin, hrærið varlega í gegnum grjónin með gaffli og berið fram.