Uppskrift að túnfisksalati

Túnfisksalat er eitt af því sem er á boðstólum í mörgum saumaklúbbum, afmælisveislum og kaffiboðum. Ég hef orðið vör við að sumum finnst þeir ekki búa til nógu gott túnfisksalat, og því er hér ítarleg uppskrift ásamt pælingum um gæðamál.

Trixið við að gera gott túnfisksalat er að:
a) nota réttan túnfisk. Stykkin ættu að vera eins heil og hægt er í dósinni og lítið af sundurtættum túnfisktrefjum sem líta út eins og hárflóki. Bragðið þarf líka að vera gott - ég keypti t.d. um daginn First Price túnfisk og endaði með að henda honum, enda var hann bæði loðinn og bragðlítill,
b) ná eins miklu af vökvanum úr fiskinum og hægt er svo að salatið verði ekki lapþunnt eða skilji sig jafnvel,
c) ná réttu hlutfalli af lauk og eggjum á móti túnfisknum,
d) nota krydd og
c) (mjög mikilvægt) að missa sig ekki alveg í majónesinu.

Svona bý ég til einfalt túnfisksalat:

• 1 dós af túnfiski í soði (ekki nota fisk í olíu, því þá kemur olíubragð af salatinu)
• 1 stórt harðsoðið egg
• 1/2 meðalstór rauðlaukur eða 1/4 gulur laukur (sá rauði er betri), eða 2 skallottlaukar
• majónes eftir smekk (giska á að ég noti ca 1/3 til 1/2 litla dós af Gunnars majónesi, eða samsvarandi af Bónus eða Heinz majónesi)
  
• Aromat-krydd
• hvítlauksduft
• svartur pipar, nýmalaður

Ég mæli með að nota túnfisk sem er í heilum stykkjum í dósinni en ekki vesældarlegar trefjar syndandi í soði.

Setjið ca. 2 msk af majónesi í skál. Kryddið með dassi af Aromati, hvítlauk og pipar og hrærið vel saman þar til majónesið er kekkjalaust. Smakkið til.

Takið harðsoðna eggið og sneiðið í eggjaskera, snúið um 90° og sneiðið þvert á fyrri sneiðinguna. Setjið í skálina með majónesinu og saxið eggið og hrærið því varlega saman við majónesið með gaffli þar til rauðan er runnin saman við majónesið og hvítan er í litlum bitum. Bætið við ögn af majónesi ef þarf.

Losið lokið af túnfiskdósinni og látið það liggja ofan á fiskinum í dósinni. Hvolfið dósinni yfir eldhúsvaskinum og látið soðið renna úr henni undan lokinu. Þegar það hættir að renna, haldið þá á dósinni með báðum höndum og þrýstið þéttingsfast með báðum þumalputtum á lokið til að kreista eins mikið af soðinu úr fiskinum og hægt er. Þetta er mikilvægt til að salatið verði ekki vatnskennt, og svo getur komið hlandbragð af því ef það fær að standa þegar það er of mikið soð saman við.  

Brjótið upp bitana í dósinni í minni bita með gaffli og skellið saman við majónes-eggjablönduna. Hrærið saman með gafflinum og brjótið fiskbitana niður þar til engir bitar eru eftir, bara grófar flögur. Bætið við majónesi eftir þörfum til að auðvelda verkið.

Fínsaxið loks laukinn og hrærið saman við. Smakkið til með Aromati og kryddum. Berið fram með saltkexi eða sneiðum af snittubrauði. Gott er að láta salatið taka sig í 1-2 klukkutíma (í kæli) fyrir notkun. Þolir geymslu í kæli fram á næsta dag eða jafnvel lengur ef það hefur ekki staðið lengi við stofuhita.

Þetta salat er líka fyrirtaks fylling í lefsur eða tortillur, þá smurt á, rúllað upp og sneitt til að búa til snittur. Líka mjög fín fylling í bakaðar kartöflur. 

Tilbrigði: 

• notið maísbaunir í staðinn fyrir lauk
  
• Kjúkingasalat: notið maísbaunir í staðinn fyrir lauk, sleppið eggjunum og notið smátt saxaðan kjúkling í staðinn fyrir túnfisk
  

Pylsu- og beikonvefja

Mig langaði að breyta til um daginn og henti saman nokkrum afgöngum úr frystinum hjá mér. Útkoman varð þessi:

Uppskrift fyrir einn:
1 hveititortilla
1 vínarpylsa
nægjanlegt beikon til að vefja tvö lög af því utan um pylsuna
ostur, rifinn og sneiddur (gott að blanda saman t.d. gouda og parmesan)
pipar


Beikoninu vafið utan um pylsuna:

Ræmu af rifnum osti stráð eftir miðri tortillunni:

Beikonvafða pylsuan lögð ofan á, rifnum osti stráð yfir og svartur pipar mulinn yfir eftir smekk:

Tortillunni lokað utan um pylsuna og fest með því að negla tvo tannstöngla í gegn. Ostsneiðar lagðar ofan á.

Gott er að bleyta brúnirnar á tortillunni (þeim sem ekki hverfa undir ostinn) með vatni til að þær verði ekki gegnþurrar.

Hitað í 15 mín í 180 °C ofni (blástursofn, ca. 190 °c í venjulegum ofni). Voilá!:

Ég er handviss um að þetta verður að hreinasta veislurétti ef maður notar smjördeig í staðinn fyrir tortillur (þá má líka sleppa sneidda ostinum til að fá fallegri vefju). Þá mundi maður kalla þetta "Innbakaðar vínarpylsur með beikoni".

Heitir og sætir beikonvafðir kjúklingabitar

Smellið á myndina til að stækka hana

Ég smakkaði eitthvað svipað og þennan rétt í samkvæmi fyrir nokkru síðan en gleymdi að biðja um uppskrift. Það reyndist aftur á móti ekki erfitt að finna út úr uppskriftinni. Það eina sem ég breytti var að ég nota langtum minni chili-pipar en var í réttinum eins og ég smakkaði hann fyrst. (Ekki að mér þyki chili ekki gott eða þoli það ekki, mér finnst bara oftast betra að finna meira bragð af matnum en bara chili-bruna).

Þetta er flottur smáréttur til að bera fram t.d. í Júróvisjón-partýum eða saumaklúbbum, eða bara í sunnudagsmatinn þegar mann langar í eitthvað gott en nennir ekki að vera að hafa mikið fyrir matnum.

Þessi uppskrift dugir í aðalrétt fyrir einn eða sem forréttur fyrir 3 til 4.

1 kjúklingabringa
1 lítið bréf beikon
ca. 0,8 dl púðursykur (hellið honum í dl-málið og leyfið honum að síga niður í það undan eigin þunga. Ekki þjappa.)
1/4 tsk cayenne-piparduft (meira eða minna eftir smekk)
1/2 tsk salt
tannstönglar

Smellið á myndina til að stækka hana

Þerrið kjúklingabringuna og skerið niður í ca. 2 cm teninga. Teljið bitana og takið helmingi færri beikonsneiðar en kjúklingabita og skiptið í tvennt. Vefjið einni beikonræmu utan um hvern kjúklingabita og stingið tannstöngli í gegnum bitann til að halda beikoninu á sínum stað.

Blandið saman púðursykrinum, cayenne-piparnum og saltinu. Veltið kjúklinga-beikonbögglunum upp úr blöndunni (það gæti þurft að hjápla blöndunni til að loða við - bara þrýsta létt með puttunum) og raðið þeim á smurðan ofnrekka yfir smurðu ofnfati (t.d. lasagna-fati). Ef einhver sykurblanda er eftir er gott að strá henni jafnt yfir bitana.

Bakið við ca. 175 °C í 30-35 mínútur. Beikonið ætti að vera orðið vel brúnað og stökkt á köntunum og sykurinn bráðnaður.


Athugasemdir:

• Rétturinn stendur einn og óstuddur án sósu eða meðlætis. Ef hann á að vera aðalréttur mæli ég þó með að bera fram með honum tómatbáta og gott brauð (t.d. hvítlauksbrauð), og að draga tannstönglana úr bitunum áður en hann er borinn fram. 
• Ef hann er hafður mjög sterkur er gott að bera fram sýrðan rjóma með honum til að viðkvæmari gestir geti linað sviðann í munninum.
• Ef stækka á réttinn er rétt að bæta við ca. 1/2 dl af púðursykri fyrir hverja kjúklingabringu til viðbótar og smakka sig áfram með cayennpiparinn.

Marokkóskar kjötrúllur (bourek)

Þessi uppskrift er marokkósk, en bourek (börek, burek) er ætt af réttum sem eru vinsælir í ýmsum birtingarmyndum í Austurlöndum nær, norðurhluta Afríku, á Balkanskaganum og í löndunum þar í kring, s.s. Grikklandi, Albaníu og Búlgaríu. Fyllingarnar eru margs konar, en ostur og kjöt eru bæði vinsæl.

Það sem allir réttirnir eiga sameiginlegt er að vera gerðir úr fíló-deigi með fyllingu, en fyllingarnar eru margs konar og falla að smekk hverrar þjóðar eða þjóðarbrots. Her má lesa meira um bourek.

Þetta afbrigði er kallað „vindlar“ af augljósum ástæðum.

Þetta er frábær smáréttur til að bera fram í saumaklúbbum og veislum.



Skammtar: 20 stk.
Tími: 40 mínútur í undirbúning, 25-30 mínútur til að elda.

Þessi uppskrift skilar mildu kryddbragði, en af óskað er eftir sterkara bragði er óhætt að auka allt krydd um 50%.

Innihald:
1 meðalstór laukur, fínsaxaður
1/3 bolli ólífuolía
700 gr. magurt lambakjöt eða nautakjöt, fínhakkað
2 tsk. kanill
1/2 tsk. allrahanda
1/4 tsk. engifer
Malaður pipar
1/2 bolli söxuð fersk steinselja
Salt
5 egg
500 gr. fíló-deig
180 gr. smjör, brætt

Fylling:
Hræristeikið laukinn í olíunni þar til hann er orðinn mjúkur. Bætið við hakkinu og blandið vel. Bætið kryddunum við og eldið í 10-15 mín. Hrærið í af og til, þar til kjötið er gegnsteikt og kekkjalaust. Bætið steinseljunni við og smakkið til með salti. Sláið eggin sundur í skál og þeytið létt, t.d. með gaffli eða handþeytara þar til þau eru aðeins byrjuð að freyða. Hellið yfir kjötið og eldið í 1-2 mín., hrærið stöðugt í á meðan. Þegar eggin eru aðeins byrjuð að hlaupa er pannan tekin af hitanum. Smakkið til með salti og/eða kryddi eftir þörfum og kælið.

Rúllurnar:
Hitið ofninn í 150 °C.

Skerið hverja fíló-þynnu í þrjá jafnstóra aflanga ferhyrninga. Staflið upp og leggið rakan klút ofan á þynnurnar ef deigið þarf að bíða eitthvað. Burstið efsta ferhyrninginn með bræddu smjöri og setjið 1 msk. af fyllingu á annan endann og búið til aflanga hrúgu sem nær ekki alveg endanna á milli (skiljið eftir ca 1 cm hvorum megin). Brjótið hliðarnar inn yfir fyllinguna og eftir þynnunni endilangri. Rúllið up. Haldið áfram þar til búið er að fylla allar rúllurnar.


Raðið rúllunum saman í smurt ofnfast fat eða ofnskúffu og burstið með bræddu smjöri. Bakið þar til rúllurnar eru gullinbrúnar á lit. Berið fram heitar eða kaldar. Má borða tómar, en eru góðar með t.d. sætri chilli-sósu til að dýfa í.

Djúpsteikt grænmeti að hætti Indverja (Pakorur)

Þetta er ljúffengur indverskur skyndibiti sem er eldaður eftir pöntun fyrir framan mann á götuhornum og lestarpöllum út um allt Indland. Deigið minnir á Orly-deig.

Besan, eða kjúklingbaunamjöl, er mikið notað í indverskri matargerð, bæði í bakstur, í pönnukökur og í sælgæti.  Það fæst í asískum matvöruverslunum og heilsubúðum og er oft selt undir heitinu Gram Flour í þeim síðarnefndu.

Þeir sem vilja prófa að búa það til heima hjá sér geta farið í Wikipedia-greinina um besan og farið eftir leiðbeiningunum þar.

Matreiðslubók: Charmaine Solomon's Indian Cookbook

Deig:
3/4 bolli kjúklingabaunamjöl
3/4 bolli hveiti
1 tsk. lyftiduft
1 1/2 tsk. pressaður ferskur hvítlaukur
1 1/2 tsk. salt
1 tsk. garam masala-kryddblanda
1/2 tsk. chilli-duft (valkvætt)
Ca. 1 bolli vatn eða eins og þarf til að ná réttri þykkt


Fylling:
2 meðalstórar kartöflur
1 meðalstórt eggaldin
1 meðalstór laukur
Fersk spínatlauf
Olía til djúpsteikingar

Blandið saman mjöli, hveiti og lyftidufti. Bætið við vatni, hvítlauk, salti, garam masala og chilli-dufti og hrærið þar til létt og samfellt (gott að gera í hrærivél eða með handþeytara á litlum hraða). Á að vera álíka þykkt og pönnukökudeig. Setjið lok á skálina og látið standa við stofuhita í um klukkustund. Þetta er gert til að láta deigið samlagast vel og fá pínulitla gerjun í það.

Skrælið kartöflurnar og skerið í þunnar sneiðar, ca.1/4 cm þykkar. Látið í kalt vatn til að þær verði ekki brúnar. Rétt fyrir steikingu skal taka kartöflurnar upp úr vatninu og þerra þær.

Skolið eggaldinið, þerrið og skerið í þunnar sneiðar (skrælið ekki). Sneiðarnar mega vera aðeins þykkari en kartöflusneiðarnar. Ef eggaldinið er mjög stórt má skipta sneiðunum í fernt eða skera þær í munnbita.

Skrælið laukinn og skerið í tvennt langsum (þannig að sinn hvor helmingurinn af rótarendanum sé á hvorum helmingi) . Skerið síðan langsum í þunnar sneiðar, ca. 1/2 cm, þannig að ögn af rótarendanum haldi hverri sneið saman.

Skolið spínatið, þerrið og rífið í flygsur.

Hitið olíuna á wok-pönnu, djúpri pönnu eða í djúpsteikingarpotti (stillið á hæsta hita). Dýfið bitum af grænmeti og lauk í deigið, látið umframdeig drjúpa af og setjið í heita olíuna. Steikið bara nokkur stykki í einu til að olían kólni ekki um of, því ef hitinn er of lítill verða pakorurnar seigar og olíumettaðar. Snúið þeim í olíunni ef þarf til að þær brúnist jafnt. Pakorur eiga að vera léttar, gullinbrúnar og hjúpurinn stökkur. Látið olíuna leka af þeim á eldhúspappír og berið fram heitar með chutney (t.d. mangó) eða raita (jogúrtsalat) til að dýfa í.

Annað grænmeti sem er gott að nota í pakorur:

• Kúrbítur (zucchini)
• Blómkál
• Hnúðkál
• Klettasalat
• Paprikubitar
• Heill jalapeno-pipar

Athugasemdir:

• Gott deig fyrir laukhringi.
• Má nota til að hjúpa fisk eða rækjur í staðinn fyrir Orly-deig.
• Ágætar kaldar, en þá hættir deigið að vera stökkt og meira grænmetisbragð er af bitunum.
• Fínt að vera með nokkrar mismunandi dýfur, t.d. sæta (s.s. mangó-chutney), sterka (s.s. sæta chilli-sósu) og súra (raitu eða sýrðan rjóma með graslauk).
• Það mætti prófa að saxa grænmetið (bitar ca. á stærð við baunir) og blanda saman með graslauk, ferskum baunum og/eða maíssbaunum, hræra öllu saman við deigið og gera blandaða bita.

Marbella-kjúklingur

Þetta er einn af þessum réttum sem maður getur varla ímyndað sér að sé góður þegar maður sér uppskriftina, en reynist síðan vera algert lostæti þegar forvitnin hefur yfirhöndina og maður prófar að elda hann.

Ef notaðir eru kjúklingavængir og/eða litlir leggir er þetta tilvalinn partýréttur. Það er auðvelt að minnka hann og stækka og af því að hann er líka fínn kaldur er hægt að gera hann daginn áður. Ekki stytta marineringartímann, 10 tímar er lágmark til að ná góðri marineringu.

Ég gef hér upp 2 stærðir á uppskriftinni, annars vegar fyrir 10 manns og hins vegar fyrir 2 (í sviga á eftir innihaldsefnunum).

Matreiðslubók: The Silver Palate Cookbook
Fyrir: 10 manns (ca. 16 bitar) eða fleiri ef borið fram sem partýréttur á hlaðborði; eða fyrir 2 (3- 4 bitar)

Efni:
Ca. 4,5 kg. blandaðir kjúklingabitar með beini og skinni (ca. 500 gr.)

Í marineringuna:
1 hvítlaukur, flysjaður og maukaður (3 rif)
1/4 bolli þurrkað óreganó (1 msk.)
Gróft salt og nýmalaður svartur pipar eftir smekk
1/2 bolli rauðvínsedik (2 msk.)
1/2 bolli ólífuolía (2 msk.)
1 bolli steinlausar sveskjur (1/4 bolli)
1/2 bolli spænskar steinlausar grænar ólífur (ca. 6-8 stk. – það er erfitt að mæla þær í msk.)
1/2 bolli kapers og smá kapers-safi (2 msk.)
6 lárviðarlauf

Til viðbótar í eldun:
1 bolli púðursykur (1/4 bolli)
1 bolli hvítvín (1/4 bolli)

Til skrauts og bragðauka:
1/4 bolli steinselja eða laufkóríander (cilantro) (2 msk.)

Aðferð:
Setjið kjúklingabitana og marineringuna saman í skál og hrærið vel til að húða kjúklinginn. Setjið lok á skálina og setjið í kæli og látið marinerast í lágmark 10 klukkustundir. Gott að hræra í af og til svo að kjúklingurinn marinerist jafnt.

Hitið ofninn upp í 175 °C.

Raðið kjúklingabitunum í eitt lag í eitt eða tvö grunn ofnföst mót og mokið marineringarleginum (með ólífum, kapers og sveskjum) jafn yfir. Stráið púðursykrinum yfir kjúklinginn og hellið hvítvíninu í botninn.

Bakið í 50 mín. til 1 klst. (30-40 mín. ef notaðir eru bara vængir) og ausið soðinu oft yfir á meðan á eldun stendur. Rétturinn er tilbúinn þegar tær vökvi (en ekki bleikur) rennur úr lærisbita sem stungið er í með prjóni þar sem hann er þykkastur.

Takið kjúklinginn, sveskjurnar, ólífurnar og kapers upp með gataskeið og færið yfir á fat. Vætið í með ögn af soði og stráið slatta af steinselju eða laufkóríander yfir. Setjið afganginn af soðinu í sósukönnu og berið fram með réttinum.

Til að bera fram kalt:
Látið kjúklinginn kólna niður í stofuhita í soðinu og færið þá bitana, sveskjurnar, ólífurnar og kapers yfir á fat.

Ef kjúklingurinn hefur verið kældur í kæliskáp skal láta hann standa og ná stofuhita áður en hann er borinn fram. Vökvið bitana með ögn af soði áður en þeir eru bornir fram.