Naflakökur með hindberjasultu

Þessar glæsilegu smákökur eru gómsætar og auðvelt að búa þær til. Þær eru gerðar úr shortbread-deigi, sem er tegund af smjördeigi. Þær eru þéttar í sér og molna svolítið þegar bitið er í þær og áferðin er örlítið sendin. Kökurnar hafa milt möndlubragð sem fer vel við sultuna.

Magn: ca. 30 smákökur

Bökunartími: 14-18 mínútur
Kólnunartími: 60 mínútur

Í deigið:
1 bolli smjör, mjúkt
2/3 bolli sykur
1/2 tsk. möndludropar
2 bollar hveiti

Ofan á:
1/2 bolli hindberjasulta

Kremið:
1 bolli flórsykur
1 1/2 tsk. möndludropar
2-3 tsk. vatn

Þeytið saman smjör, sykur og möndludropa á meðalhraða þar til létt og ljóst. Skafið skálina oft til að vera viss um að allt blandist mjög vel. Setjið hrærarann í og hrærið á litlum hraða og bætið hveitinu saman við smjörhræruna og blandið vel. Setjið deigið í lokað ílát og kælið í a.m.k. 1 klst.

Hitið ofninn í 175 °C. Mótið kúlur úr deiginu, ca. 2,5 cm í þvermál. Leggið kúlurnar á ósmurða bökunarplötu með ca. 5 cm millibili. Þrýstið þumarputtanum niður í miðjuna á hverri kúlu til að fletja kúlurnar og gera holur í þær miðjar (það gerir ekki til þó að sprungur komi í brúnirnar á holunum). Setjið um 1/4 tsk. af sultu í hverja holu.

Bakið í 14 til 18 mín. eða þar til brúnirnar á kökunum eru ljósbrúnar. Takið úr ofninum og látið standa í 1 mín. og fjarlægið þá af plötunni og setjið á grind til að kólna. Látið kólna alveg áður en kremið er sett á.

Hrærið saman flórsykrinum, möndludropunum og vatninu með handþeytara þar til mjúkt og samfellt. Best er að hafa kremið nokkuð þykkt en samt fljótandi. Setjið í sprautupoka með pínulitlum stút eða búið til kramarhús og dreypið kreminu í taumum yfir smákökurnar.

Ananaskaka á hvolfi

Þetta er gömul en góð uppskrift sem ekki bregst. Kakan er frekar blaut en samt létt og mjög bragðgóð. Smjörið og púðursykurinn verða að karamellusósu sem sígur niður í kökuna þegar henni er hvolft úr forminu.

Matreiðslubók: Sweet Food

Fyrir 6-8.

Efni:
20 gr. ósaltað smjör, brætt
2 msk. púðursykur (þjappið þétt í skeiðina)
440 gr. dós af ananashringjum í safa

90 gr. ósaltað smjör, mjúkt (ef þú notar saltað smjör, slepptu þá saltinu í uppskriftinni)
125 gr. (1/2 bolli) fínn sykur (caster sugar í upphaflegu uppskriftinni, sem er mitt á milli flórsykurs og strásykurs í grófleika, en venjulegur Dansukker strásykur er nógu fíngerður)
2 egg, léttþeytt
1 tsk. vanilludropar
125 gr. (1 bolli) hveiti
1 1/2 tsk. lyftiduft
1/2 tsk. salt

Aðferð:
Hitið ofninn í 180 °C (160 °C eða eftir leiðbeiningum framleiðanda fyrir blástursofn). Smyrjið hliðarnar á 20 cm hringformi (ég nota venjulegt springform því að hringforin mín eru annars vegar of lítið og hins vegar ekki með réttum botni) og hellið brædda smjörinu í þannig að það þeki botninn. Stráið púðursykrinum jafnt yfir. Hellið safanum af ananasnum (geymið safann) og skerið ananashringina í tvennt. Raðið í mynstur í botninn á forminu. Sumir skreyta líka með rauðum kokkteilberjum, skornum í tvennt (það má setja þau á eftir bakstur ef menn vilja).

Þeytið saman mjúka smjörið og sykurinn þar til létt og ljóst. Bætið eggjunum smám saman út í og hrærið vel á milli. Blandið vanilludropunum út í og blandið vel. Með hrærarann á minnsta hraða (eða notið sleikju og handaflið) blandið smám saman til skiptis ananassafanum og hveitinu sem er búið að blanda lyftiduftinu og saltinu saman við áður. Jafnið deiginu yfir ananasinn í forminu. Bakið í 35-40 mín. eða þar til prjónn sem er stungið í miðja kökuna kemur út hreinn.

Látið standa í forminu í 10 mín. og hvolfið þá á grind til að kólna (hafið tusku eða pappírsþurrkur undir, því að karamellan á það til að leka niður af kökunni.

Vínarterta - Randalín

Þetta er ein af mínum uppáhaldskökum. Uppskriftina fékk ég hjá ömmu minni.

Efni:
500 gr. hveiti
250 gr. sykur
250 gr. smjör eða smjörlíki, mjúkt
2 egg
1 1/2 tsk. hjartarsalt
klípa af lyftidufti
kardimommudropar eða kardimommuduft eftir smekk

Aðferð:
Blandið þurrefnunum saman. Hnoðið smjörið/smjörlíkið, dropana (ef notaðir) og eggin saman við þar til samfellt deig hefur myndast. Kælið í ísskáp yfir nótt.

Fletjið deigið í ca. 1 til 1,5 cm þykkt. Best er að baka allt deigið í einu lagi á bökunarplötu og skera það niður eftir bakstur. Bakið í miðjum ofni við 200 °C (180-190 °C í blástursofni), þar til kakan er gullinbún og gegnbökuð. Takið út og kælið á plötunni.

Skerið kökuna niður í þau lög sem óskað er eftir. Venjan er að hafa annað hvort 5 þunn lög eða 3 þykkari lög í kökunni. Leggið rabarbarasultu eða sveskjusultu (uppskrift fylgir) á milli laganna þegar kakan er orðin ylvolg, og raðið hanni saman. Snyrtið brúnirnar eftir þörfum.

Athugasemdir:

• Má frysta.
• Annað afbrigði af vínartertu sem ég hef ekki fundið nafn á, er bakað í hringformum, sulta lögð á milli og bleikur glassúr settur ofan á. Sú kaka var vinsæl í bakaríum þegar mamma var ung.

Sveskjusulta:
1 kg. sveskjur
650 gr. sykur

Leggið sveskjurnar í vatn í hálftíma til að mýkja, ef þarf (ætti ekki að þurfa ef þær eru nýkeyptar). Maukið sveskjurnar og sjóðið við lágan hita með sykrinum í 30 mín. Kælið og smyrjið á kökuna.

Ógnvekjandi og Traustvekjandi

Þegar ég var í menntaskóla og ekki komin á löglegan drykkjualdur var mikið sport að fara út að borða og panta sér síðan óáfengan kokkteil á barnum eftir matinn (maður drakk bara áfengi þegar fullorðnir sáu ekki til...)

Þessir tveir unnu einhverja kokkteilakeppni um þetta leiti og voru mjög vinsælir. Þessir drykkir eru báðir frekar bleikir, en bragðgóðir.


Ógnvekjandi: (höfundur: Kristján Örn Kristjánsson)

3 cl appelsínusafi
3 cl sítrónusafi
2 cl rjómi
1 cl Bols Grenadine
1/2 cl pressuð appelsína


Hrist saman með klaka, skreytt með sítrónusneið og súkkulaðispæni, borið fram með röri.


Traustvekjandi: (höfundur Trausti Víglundsson)

3 cl sítrónusafi
1 cl Bols Grenadine
9 cl appelsínusafi

Hrist saman með klaka, skreytt með sítrónusneið, borið fram með röri.

Fuglahreiður

Gómsæt lítil hreiður úr kransakökudeigi með smjörkremi, súkkulaðihjúp og fyllingu úr ávöxtum. Fínar til að ögra saumaklúbbnum.

Matreiðslubók: 100 fristende Konditorkager, útg. af Ugebladet.
Stærð uppskriftar: ca. 20 stk.
Tími: um 70 mínútur + kólnunartími fyrir smákökurnar

Kransakökuklattar:
200 gr. bökunar-möndlumassi (marsipan)
8 msk. sykur
2 eggjahvítur (geymið rauðurnar fyrir smjörkremið)

Rífuð möndlumassann með grófu rifjárni og hlandið helmingnum af sykrinum saman við. Stífþeytið eggjahvíturnar og blandið hinum helmingun af sykrinum smám saman við á meðan þeytt er. Blandið eggjahvítunum smám saman út í möndlumassann og blandið saman í samfelldan massa.

Setjið kransakökudeigið í sprautupoka og búið til litlar kringlóttar kökur (skammtið í spíral - sjá næstu mynd) á bökunarpappír á bökunarplötu. Þvermálið ætti að vera um 4,5 cm og þykktin um 1,5 cm. Lyftir sér ekki í bakstri, þannig að það má vera stutt á milli þeirra. Bakið við 200 °C (180°C í blástursofni) í 12-15 mín, þar til ljósgullnar á lit. Takið pappírinn af plötunni með kökunum og látið á grind til að klattarnir kólni hraðar.

Smjörkrem:
1 dl. sykur
3 msk. vatn
2 eggjarauður
125 gr. smjör, mjúkt
1/2 tsk vanilludropar (má sleppa)

Blandið saman sykri og vatni í potti og sjóðið varlega þar til hefur myndast glært síróp (látið þykkna aðeins, en forðist að brenna). Byrjið að þeyta eggjarauðurnar og látið sírópið leka í mjórri bunu saman við á meðan. Haldið áfram að þeyta þar til létt og ljóst. Setjið smjörið í hrærivélarskál og hrærið í vélinni og bætið eggjablöndunni smám saman út í þangað til komið er mjúkt krem.

Takið nú kransakökuklattana af pappírnum og smyrjið þunnu lagi af smjörkremi yfir hvern klatta. Setjið afganginn af kreminu í sprautupoka með litlum stút og sprautið hring meðfram ytra byrði allra klattanna. Kælið þar til kremið er hart.

Hjúpur:
125 gr. Síríus Konsúm súkkulaði eða dökkt hjúpsúkkulaði
2 msk. Palmín

Bræðið súkkulaðið yfir vatnsbaði og bætið Palmíninu saman við. Blandið vel saman. Dýfið efri partinum af hverjum klatta í súkkulaði þannig að hjúpurinn nái yfir smjörkremið. Kælið.

Fylling:
Niðursoðnir ávextir, blandaðir eða ein tegund, t.d. mandarínubátar eða apríkósur (eða ferskir plús niðursoðinn safi)
2 dl. safi af niðursoðnum ávöxtum
3 blöð af gelatíni

Hellið safanum frá ávöxtunum og geymið hann. Látið renna vel af ávöxtunum. Skerið í smærri bita ef þarf til að koma fyrir ofan í „hreiðrunum“. Skammtið 3-4 bitum í hvert „hreiður“, eða eins og nægir til að fylla það.

Bleytið gelatínið í smá vatni í 5 mín. Kreistið vatnið úr blöðunum og bræðið þau í potti yfir lágum hita með 2 msk. af safa af ávöxtunum. Hrærið hægt í með handþeytara. Bætið við afganginum af safanum og kælið í vatnsbaði (látið kalt vatn eða ísvatn í skál eða í vaskinn og dýfið botninum á pottinum ofan í) og hrærið stöðugt þar til blandan byrjar að þykkna. Takið þá matarpensil og penslið þunnu lagi af gelatíni yfir ávextina í hverju „hreiðri“. Kælið.

Best borið fram með kaffi, enda mjög sætt.


Hugmynd sem ég á eftir að prófa:
Búa „hreiðurbrúnina“ til úr deigi, sleppa smjörkreminu og húða „hreiðurbrúnina“ með súkkulaði. Fylla „hreiðrin“ með eggjabúðingi eða vanillubúðingi og skreyta með ferskum jarðarberjum eða ferskjusneiðum og gljá með þykku sykursírópi.

Dijon-kjúklingur

Þessi uppskrift er komin úr hinni frábæru matreiðslubók The Silver Palate Cookbook. Helsti gallinn við þá annars frábæru bók er að uppskriftirnar eru oft með mjög langan innihaldslista, en þessi er ein af undantekningunum.

Uppskriftin, með mínum athugasemdum:

1 heill kjúklingur (1-1 ½ kg.), skipt í fernt. Mér finnst nú reyndar fínt að nota kjúklingabita. Þetta verður að sniðugum hlaðborðsrétt ef notaðir eru vængir eða leggir.
1/3 bolli Dijon-sinnep
Nýmalaður svartur pipar, eftir smekk
1/2 bolli vermút eða þurrt hvítvín (ég nota hvítvínið)
1/2 bolli creme fraiche eða þeytirjómi (ég nota þeytirjómann)
Salt, eftir smekk

Smyrjið sinnepinu á kjúklinginn og látið standa við stofuhita í lokaðri skál í 2 klukkustundir.

Hitið ofninn í 175 °C.
Raðið kjúklingabitunum, með þá hlið sem skinnið er á upp, í ofnfast mót, t.d. lasagna-form eða djúpa ofnskúffu. Skafið sinnepið úr skálinni og smyrjið yfir kjúklingabitana. Stráið yfir smá salti og pipar, og hellið víninu í mótið.

Bakið í miðjum ofni þangað til kjúklingurinn er eldaður í gegn, ca. 1 klst. fyrir venjulega bita, um hálftími fyrir vængi. Ausið af og til soði yfir bitana. Leggir og læri geta þurft 5-10 mínútum lengri tíma en bringurnar.

Skafið sinnepið af kjúklingnum og úr ofnmótinu og setjið í pott. Setjið kjúklingabitana á fat og haldið heitu undir loki.

Fleytið fitunni ofan af sósunni og setjið þvínæst pottinn á eldavélarhellu á meðalhita og látið suðuna koma upp. Á þessum tímapunkti hef ég stundum bætt við 2-3 msk. af sinnepi til viðbótar, því ég vil hafa nóg af sósu. Látið suðuna koma upp, pískið rjómann saman við (ég eyk líka við rjómann ef ég hef gert það við sinnepið). Látið suðuna koma upp og lækkið hitann. Látið malla þangað til sósan hefur soðið niður um ca. 1/3, ca. 5 til 10 mínútur. Smakkið til með salti og pipar. Hellið yfir kjúklingabitana og berið fram heitt eða við stofuhita. Ef um er að ræða vængi og von er á mörgum gestum er gott að hrúga vængjunum á disk og hafa sósuna til hliðar til að dýfa þeim í.

Marokkóskar kjötrúllur (bourek)

Þessi uppskrift er marokkósk, en bourek (börek, burek) er ætt af réttum sem eru vinsælir í ýmsum birtingarmyndum í Austurlöndum nær, norðurhluta Afríku, á Balkanskaganum og í löndunum þar í kring, s.s. Grikklandi, Albaníu og Búlgaríu. Fyllingarnar eru margs konar, en ostur og kjöt eru bæði vinsæl.

Það sem allir réttirnir eiga sameiginlegt er að vera gerðir úr fíló-deigi með fyllingu, en fyllingarnar eru margs konar og falla að smekk hverrar þjóðar eða þjóðarbrots. Her má lesa meira um bourek.

Þetta afbrigði er kallað „vindlar“ af augljósum ástæðum.

Þetta er frábær smáréttur til að bera fram í saumaklúbbum og veislum.



Skammtar: 20 stk.
Tími: 40 mínútur í undirbúning, 25-30 mínútur til að elda.

Þessi uppskrift skilar mildu kryddbragði, en af óskað er eftir sterkara bragði er óhætt að auka allt krydd um 50%.

Innihald:
1 meðalstór laukur, fínsaxaður
1/3 bolli ólífuolía
700 gr. magurt lambakjöt eða nautakjöt, fínhakkað
2 tsk. kanill
1/2 tsk. allrahanda
1/4 tsk. engifer
Malaður pipar
1/2 bolli söxuð fersk steinselja
Salt
5 egg
500 gr. fíló-deig
180 gr. smjör, brætt

Fylling:
Hræristeikið laukinn í olíunni þar til hann er orðinn mjúkur. Bætið við hakkinu og blandið vel. Bætið kryddunum við og eldið í 10-15 mín. Hrærið í af og til, þar til kjötið er gegnsteikt og kekkjalaust. Bætið steinseljunni við og smakkið til með salti. Sláið eggin sundur í skál og þeytið létt, t.d. með gaffli eða handþeytara þar til þau eru aðeins byrjuð að freyða. Hellið yfir kjötið og eldið í 1-2 mín., hrærið stöðugt í á meðan. Þegar eggin eru aðeins byrjuð að hlaupa er pannan tekin af hitanum. Smakkið til með salti og/eða kryddi eftir þörfum og kælið.

Rúllurnar:
Hitið ofninn í 150 °C.

Skerið hverja fíló-þynnu í þrjá jafnstóra aflanga ferhyrninga. Staflið upp og leggið rakan klút ofan á þynnurnar ef deigið þarf að bíða eitthvað. Burstið efsta ferhyrninginn með bræddu smjöri og setjið 1 msk. af fyllingu á annan endann og búið til aflanga hrúgu sem nær ekki alveg endanna á milli (skiljið eftir ca 1 cm hvorum megin). Brjótið hliðarnar inn yfir fyllinguna og eftir þynnunni endilangri. Rúllið up. Haldið áfram þar til búið er að fylla allar rúllurnar.


Raðið rúllunum saman í smurt ofnfast fat eða ofnskúffu og burstið með bræddu smjöri. Bakið þar til rúllurnar eru gullinbrúnar á lit. Berið fram heitar eða kaldar. Má borða tómar, en eru góðar með t.d. sætri chilli-sósu til að dýfa í.

Lambalæri að grískum hætti

Mjög gott!

Matreiðslubók: All Around the World Cookbook. Höfundur: Sheila Lukins.
Fyrir: 8

Efni:
1 lambslæri með beini, c.a. 3 kíló
4 hvítlauksrif, skorin í þunnar sneiðar
2 msk. ólífuolía
1 msk. þurrkað óreganó (bergminta)
1 msk. grófmalaður svartur pipar
1 bolli þurrt hvítvín
Salt

Aðferð:
Hitið ofninn í 200 °C.

Þerrið lærið og fituhreinsið ef þarf. Stingið hér og þar í lærið með hníf og hafið stungurnar nokkuð djúpar. Stingið hvítlaukssneiðunum ofan í stungurnar. Blandið saman óreganó og pipar og nuddið allt lærið með blöndunni.

Setjið kjötið í steikarfat og hellið víninu í fatið. Setjið inn í heitan ofninn og lækkið hitann niður í 175 °C og steikið, í lokuðu fati, í um 90 mín. fyrir kjöt sem á að vera bleikt í miðjunni. Ausið af og til soði yfir kjötið. Ef notaður er kjöthitamælir á hann að sýna 60 °C. Ef kjötið á að vera meira steikt er hægt að fara eftir leiðbeiningunum með kjöthitamælinum eða láta kjötið steikjast í 30 mín. til viðbótar.

Takið lærið út og látið það standa í 10 mín. áður en það er borið fram. Síið soðið úr fatinu, fleytið fitunni ofan af og berið fram með kjötinu.

Steikt brauð að hætti Thailendinga

Þar sem ég hef aldrei til Thailands komið og hef bara borðað thailenskan mat á veitingastöðum get ég ekki metið hversu upprunaleg þessi uppskrift er eða hvort hún er aðlöguð að vestrænum bragðlaukum.

Fyllingin er frekar mild, með keimi af laufkóríander (cilantro) og rækjum. Ég gæti best trúað að það væri gott að gera fínar kjötbollur úr fyllingunni, enda minnir hún á fyllinguna sem er notuð í enskar morgunverðarpylsur.

Efni:

• 175 gr. magurt svínahakk
• 55 gr. soðnar rækjur, fínsaxaðar
• 2 hvítlauksrif, fínsöxuð
• 1 msk. laufkórínader (cilantro), saxað
• 1 1/2 vorlaukur, fínsaxaðir
• 2 egg, léttþeytt
• 2 tsk. fisksósa (Fish Sauce, ég mæli með vörumerkinu Squid)
• Nýmalaður svartur pipar
• 4 sneiðar af dagsgömlu brauði
• 1 msk. kókoshnetumjólk
• Olía til djúpsteikingar

Til skrauts: Heil blöð af laufkóríander, mjóir hringir af ferskum rauðum chili-pipar og gúrkusneiðar

Aðferð:
Blandið saman hakkinu og rækjunum í skál (gott að nota til þess gaffal). Bætið við hvítlauk, laufkóríander, vorlauk, 1/4 af eggjahrærunni, allri fiskisósunni og piparnum og blandið vel.



Skerið skorpurnar af brauðinu og skiptið fyllingunni jafnt á milli sneiðanna og smyrjið jafnt yfir þær. Blandið því næst saman kókosmjólkinni og því sem eftir er af eggjahrærunni og burstið yfir fyllinguna á brauðinu. Skerið hverja sneið í fernt.

Hitið olíu upp í 190 °C í wok-pönnu. Setjið 3-4 brauðstykki í olíuna í einu, með fyllinguna niður og steikið þar til fyllingin er gegnsteikt og brauðið stökkt (2-4 mín.). Snúið einu sinni við á meðan. Takið af pönnunni með gataspaða og látið olíuna renna af á eldhúspappír. Haldið svo heitu í ofninum.

Berið fram heitt, skreytt með laufkóríandernum, chillipiparhringjum og gúrkusneiðum.

Unga fólkið og eldhússtörfin: Kartöflugratín

Í bókinni heitir þetta „kartöflubakstur“, en ég held að fleiri þekki þetta sem „gratín“.

Matreiðslubók: Unga fólkið og eldhússtörfin
Fyrir 6-8 sem meðlæti; fyrir 4-6 sem aðalréttur.

Efni:
700 g kartöflur
4 dl mjólk eða rjómabland
1 egg
75 g rifinn ostur (t.d. Gratínostur)
1/2 tsk salt
1/4 tsk garðablóðberg (tímían)
1/4 tsk múskat (má sleppa) [ég sleppi nú frekar blóðberginu, en það er smekksatriði]
25 g smjör/smjörlíki
1 msk brauðrasp

Aðferð:
Hitið ofninn í 200 °C. Smyrjið eldfast mót.

Þvoið og flysjið kartöflurnar og skerið í mjög þunnar sneiðar og látið í mótið.

Blandið saman mjólkinni, egginu, salti, kryddi og helmingnum af ostinum og hellið yfir kartöflurnar. Stráið raspinum jafnt yfir, látið litla smjörlíkisbita hér og þar ofan á og stráið loks ostinum yfir.

Bakið í um 45 mínútur. Berið fram sem meðlæti með kjöt- eða fiskréttum, eða sem aðalrétt með góðu salati.