Ískyggilegur eplasafi

Þennan drykk lærði ég að meta þegar ég dvaldist í Danmörku um tíma. Ein vinkona mín var yfir sig hrifin af honum. Hann er mjög svalandi og líka varasamur því maður finnur ekki áfengisbragð af honum.

2 kokkteilmál af Amaretto-líkjör
Kaldur eplasafi
Highball-glas
Skraut: sólhlíf og rör

Hellið Amaretto í glasið og fyllið upp með köldum eplasafa.

Plat-viskí: 
Þetta er fyrir þá sem vilja virðast vera töffarar sem drekka viskí:

1 kokkteilmál Amaretto
Kaldur eplasafi
Viskíglas
Klaki (má sleppa)

Farið eins að og með Ískyggilega eplasafann, en notið ekki skraut. Er nógu líkt viskíi á litinn til að blekkja í skuggalegri bar-birtu. Notið klaka ef vill.

Aloo gobi: Indverskt kartöflu- og blómkálskarrí fyrir fólk sem ekki fílar chili-pipar

Aloo gobi er klassískur indverskur grænmetisréttur. Þetta er uppskrift sem ég hef sett saman úr öðrum uppskriftum og aðlagað að mínum bragðlaukum, en Indverji mundi þó hiklaust kalla hana ekta.

Þetta er góður aðalréttur eða sem meðlæti. Uppskriftin er þannig að auðvelt er að hafa hana eins sterkkryddaða og maður vill. Þetta er svokallað „þurrt“ karrí, sem þýðir að það er ekki syndandi í sósu heldur húðað með kryddmauki.

Aloo þýðir „kartafla“ á Hindi og Urdu, og gobi þýðir „blómkál“.

Fyrir 1 sem aðalréttur, 2 sem forréttur, 3-4 sem meðlæti.

• 2 meðalstórar kartöflur, skornar í teninga, ca. 1,5 cm. á kant
•  Jafnmikið af blómkáli, skipt í hríslur
• 1/2 laukur, grófsaxaður
• 2-3 cm stykki af ferskri engiferrót, rifið eða mjög fínsaxað
• 1 tsk. gult sinnepsfræ
• 1 tsk. cummin (eða eftir smekk)
• 2 tsk. malaður kóríander (eða eftir smekk)
• 1 tsk. kúrkúma duft (túrmerik)
• Hvítlaukur eftir smekk
• salt
• 1/2 bolli vatn
• 1 msk. olía til steikingar, meira ef pannan er ekki teflon-húðuð (EKKI ólífuolía, helst af öllu skírt smjör)

(Ef óskað er eftir ekta brennheitu chili-bragði skal bæta við eins miklu af söxuðum ferskum chili-pipar eins og maður vill – en þá má heldur ekki gleyma að bera fram raita-salatið, sem er kælandi...).

Hitið olíuna á steikarpönnu eða í wok-pönnu. Þegar hún er orðin vel heit eru sinnepsfræin sett á hana og lokið strax sett á pönnuna. Leyfið fræjunum að poppa í um 20 sekúndur, lækkið þá hitann og setjið cummin, kóríander, kúrkúmu, hvítlauk, engifer og lauk á pönnuna og blandið vel saman. Steikið varlega þar til laukurinn er glær og gætið þess að brenna ekki kryddin.

Setjið nú kartöfluteningana og blómkálshríslurnar á pönnuna og hrærið til að húða þau með kryddmaukinu. Steikið við sama hita í ca. 2 mín og bætið þá vatninu við og mallið í 10-15 mín., eða þar til kartöflubitarnir eru gegnsoðnir og sósan hefur þykknað.
 
Berið fram sem meðlæti með kjötréttum eða sem aðalrétt með naan- eða chappati-brauði og raita-salati.

Raita (jógúrtsalat):
1/2 bolli hrein jógúrt eða AB-mjólk
1/2 tsk. cummin-fræ
1/2 tsk. cummin-duft
1/2 gúrka, fínsöxuð
Klípa af salti

Hrærið salti og kryddi saman við jógúrtina ásamt gúrkunni. Kælið. Mjög gott og svalandi salat með sterkkrydduðum mat.

Pasta Carbonara

Matreiðslubók: The Silver Palate Cookbook.
Fyrir 4-6. 

Hér er gómsætur, einfaldur og mjög fljótlegur réttur sem ég elda oft. Rétt nafn á réttinum er Pasta alla carbonara, sem þýðir „pasta að hætti kolagerðarmannsins“.

500 gr. beikonsneiðar, skornar í bita (á myndinni er reyndar notuð parmaskinka)
2 tsk. salt
500 gr. spaghetti, linguine, fettuchini, rigatonne eða bucatini pasta
3 egg
1/3 bolli söxuð steinselja
rifinn Parmesan- eða Pecorino Romano-ostur
nýmalaður svartur pipar


Steikið beikonið á pönnu þar til það er stökkt. Takið af pönnunni og látið fituna renna af því á eldhúspappír.

Látið suðuna koma upp á 4 lítrum af vatni í stórum potti. Saltið vatnið og setjið pastað út í. Hrærið í til að pastað festist ekki saman. Sjóðið eftir leiðbeiningunum á pakkanum, þar til það er al dente (gegnsoðið en ekki þannig að það sé í mauki).

Á meðan pastað er að eldast, þeytið eggin vel í skál sem er nógu stór undir pastað og all hitt. Eggin þurfa að vera byrjuð að freyða. Hafið beionið og steinseljuna við hendina.

Þegar pastað er soðið er því hellt í sigti og vatnið látið renna af því. Hristið til að losna við sem mest vatn.

Hellið pastanu í skálina með eggjunum og byrjið strax að hræra í því. Lyftið pastanum upp með tveimur salatskeiðum eða sleifum og látið detta niður í skálina. Endurtakið þar til öll eggjahræran húðar það vel. Eggin eiga að vera linsoðin.

Bætið við beikoninu og steinseljunni og blandið vel saman við. Malið svartan pipar yfir diskinn eftir smekk hvers og eins og þeir sem vilja geta fengið sér Parmesan eða Pecorino-ost með.

Mín uppskrift:

Út frá uppskriftinni að ofan hef ég þróað mína eigin uppskrift:

Fyrir 2.

Efni:
200 gr. beikon í sneiðum, steikt eins og sagt er fyrir um að ofan EÐA 160 gr. Parmaskinka, þunnar sneiðar skornar í ferninga og snöggsteikt þar til eldað í gegn en ekki stökkt (ca. 1 mín.). Það er notað minna af Parmaskinku en maður mundi nota af beikoni af því að hún er svo sölt og bragðmikil að það þarf ekki meira.
1/2 tsk. salt
250 gr. spaghettí eða linguine
2 lítil egg
ca. 1 1/2 msk. steinselja
Nýmalaður svartur pipar eftir smekk
rifinn Paresan eða Pecorino Romano-ostur (ef vill). Mér finnst rétturinn betri án ostsins, en það er að sjálfsögðu bara minn smekkur.

Aðferð:
Sömu leiðbeiningar og að ofan.

Gelato með pistasíu-hnetum

Það er engin matreiðslubók vikunnar í þessari viku, en í staðinn koma léttar og sumarlegar uppskriftir úr ýmsum áttum.

Ekta gelato eða ítalskur ís er fituminni en rjómaís, en sykurhlutfallið er aftur á móti aðeins hærra. Þessi uppskrift, sem er ættuð frá Sikiley, skilar ís sem er svo þéttur í sér og mjúkur að erfitt er að trúa að hann innihaldi hvorki rjóma né egg.

Grunnurinn í gelato siciliano er svokallaður crema rinforzata, nokkurs konar búðingur úr mjólk og sterkju. Ég vígði ísvélina mín með þessari uppskrift, og það var góð vígsla.

Ég hendi kannski inn uppskrift að súkkulaði-gelato seinna meir.

Uppskriftin kemur úr bandaríska matreiðslutímaritinu Saveur.

Efni:
4 bollar mjólk
1 bolli sykur
3 msk. maísmjöl
2 bollar (ca. 280 gr) skelflettar ósaltaðar pistasíu-hnetur, fínmalaðar í matvinnsluvél eða kryddkvörn

Aðferð:
Hleypið upp suðunni á 3 bollum af mjólk í potti yfir meðalhita. Takið af hellunni. Á meðan mjólkin hitnar, blandið saman 1 bolla af mjólk, sykrinum og maísmjölinu í skál. Hrærið saman við heita mjólkina í pottinum. Setjið aftur á helluna og látið krauma þar til blandan þykknar aðeins, ca. 8-10 mínútur.

Setjið pistasíumjölið í skál og hrærið heitri mjólkurblöndunni saman við. Látið kólna, setjið lok á skálina og geymið í kæli yfir nótt.

Síið blönduna í gegnum fíngert sigti ofan í skál og þrýstið pistasíumjölinu í gegn með skeið. Hendið því hrati sem verður eftir í sigtinu. Kælið í ísvél eftir leiðbeiningum.

Ef ekki er ísvél á heimilinu:
Setjið búðingsblönduna í skál sem er talsvert stærri en þarf undir magnið. Frystið í 40-50 mínútur og takið þá ísinn út og hrærið vel í honum, t.d. með handþeytara á lágum hraða. Setjið aftur í frost. Endurtakið á 20-30 mínútna fresti þar til ísinn er of þykkur til að hræra í honum. Ísinn ætti að hafa aukið rúmmál sitt nokkuð og kristallar í honum verða ekki eins stórir og í ís sem er frystur án þess að hræra í honum.

Marinerað kartöflusalat

Þetta er ljúffengt salat sem er hægt að bera fram sem meðlæti með aðalrétti eða sem smárétt. Ég hef minnkað uppskriftina um helming frá því sem er í bókinni. Það er fínt að búa það til þegar fyrstu íslensku kartöflurnar koma á markað, því í þessu salati eru þær borðaðar með hýðinu.

Matreiðslubók: The New Enchanted Broccoli Forest.

Fyrir 3-4.

Efni:

• 7 nýjar kartöflur, ca. 6 cm í þvermál, óskrældar og skornar í teninga (ca. 2 cm á kant)
• 1/2 bolli rauðvínsedik
• 2,5 bollar vatn
• 4 meðalstór hvítlauksrif, flysjuð og skorin í tvennt að endilöngu
• 1 tsk salt
• 1/2 bolli fínt sneiddur rauðlaukur
• nýmalaður svartur pipar eftir smekk

Aukalega, ef þið viljið:

• sletta af góðri extra-virgin ólífuolíu
• ögn af fínsaxaðri ferskri steinselju, basiliku og/eða graslauk
• mjög fínsneidd rauð paprika

Til skrauts, ef þið viljið:

• Niçoise ólífur
• sneiddir kirsuberjatómatar

Aðferð:
Setjið kartöflur, edik, vatn, hvítlauk og salt í stóran pott. Látið suðuna koma upp, lækkið hitann þannig að rétt mallar í vökvanum og sjóðið án loks þar til kartöflurnar eru gegnsoðnar en ennþá fastar fyrir (ca. 15 mín.).

Hellið í sigti og látið vökvann renna af. Setjið í skál og hrærið rauðlauknum saman við á meðan kartöflurnar eru ennþá heitar. Smakkið til með piparnum. Látið kólna niður í stofuhita.

Ef þess er óskað má skvetta smávegis af góðri ólífuolíu yfir salatið áður en það er borið fram og hræra saman við það kryddjurtum og paprikusneiðum. Berið fram við stofuhita eða kalt, eins og það kemur fyrir eða skreytt með ólífum og/eða kirsuberjatómötum.

Tilbrigði:
Þetta salat er ennþá betra ef maður tekur lauk, sneiðir og steikir mjúkan og hrærir salatinu saman við og lætur það hitna í gegn. Höfundur bókarinnar mælir með því í morgunmat, en það er gott á hvaða tíma sólarhringsins sem er. Því miður á ég ekki mynd af því, en set hana inn ef ég man eftir myndavélinni þegar ég bý það til næst.

2 múffuafbrigði (muffins) - bláberja og banana/súkkulaði

Þetta eru bestu bláberjamúffur sem ég hef smakkað, og hitt tilbrigðið er ekki síður gott.

Bláberjauppskriftin er úr matreiðslubókinni The New Enchanted Broccoli Forest, en banana/súkkulaðitilbrigðið er mín uppfinning. Það varð til þegar ég sat eitt sinn uppi með einn svartan banana og langaði ekki í bananabrauð.

Tími: 10 mín. í undirbúning, 15-20 mín. að baka.
Magn: 12 stk

Efni:
1 1/2 bolli óbleikt hvítt hveiti (eða 1 b. hveiti og 1/2 brauðhveiti)
1/2 tsk. matarsódi
1 tsk. lyftiduft
1/2 tsk. salt
1/2 tsk. rifinn sítrónubörkur (bara það gula - má sleppa)
1/3 bolli sykur
4 msk. brætt smjör
3/4 bolli mjólk (má nota undanrennu)
1 egg
3 msk. nýkreistur sítrónusafi (eða bara þessi í flöskunum - ég finn a.m.k. engan mun)
1 bolli bláber (fersk eða ósykruð frosin, þarf ekki að afþýða)

Aðferð:
Hitið ofninn í 175 °C. Ef þarf að smyrja múffuformin eru þau smurð með smá smjöri eða olíu.

Sigtið saman hveitið, matarsódann, lyftiduftið og saltið í skál. Bætið við sítrónuberkinum og sykrinum og blandið vel. Gerið holu í miðja hrúguna.

Hrærið saman smjörinu, egginu og mjólkinni í annarri skál. Hellið í holuna í hveitiblöndunni og hrærið varlega saman við og bætið þá við sítrónusafanum (þetta er gert til að mjólkin ysti ekki) þar til rétt blandað, og bætið bláberjunum smám saman út í. Skiptið jafnt á milli 12 múffuforma (ég nota múffubakka úr Ikea og set pappírsform ofan í), eða notið fleiri ef formin eru lítil. Hvert form má ekki vera fyllra en að 2/3.

Bakið í 15 til 20 mín, eða þar til tannstöngull sem er stungið í miðja múffu kemur út hreinn. Takið strax úr forminu og kælið á grind í 10 mín. og berið fram volgar. Líka góðar kaldar. Geymast í 2-3 daga, helst á köldum stað. Má frysta.

Til að gera banana- og súkkulaðimúffur, sem eru hrikalega góðar, er uppskriftinni breytt á eftirfarandi hátt:

1. Smjörið minnkað niður í 2 msk. og sítrónuberkinum sleppt. 

2. Í staðinn fyrir bláber þarf einn banana, vel þroskaðan og 1/2 til 2/3 bolla af súkkulaðispæni eða súkkulaðidropum (þessum litlu sem eru ætlaðir í smákökur). Bananinn er stappaður vel og hrært saman við deigið ásamt súkkulaðinu.

3. Það gæti þurft að lengja bökunartímann um 5 mínútur eða svo, því að deigið verður aðeins blautara með banana. Prófið með prjóni eða tannstöngli þegar uppgefinn bökunartími er liðinn.

Síðan skein sól og Rísandi sól: Frískandi sumardrykkir

Síðan skein sól:
Þetta er frískandi sumardrykkur sem minnir svolítið á Mix, en er bragðmeiri og ekki eins sætur. Mín eigin uppskrift (ekki að þetta sé eitthvað flókið...).
 

1 dl hreinn ananassafi

1 dl Sprite eða 7Up eða Sprite Zero eða 7Up Lite

Klaki

Hátt glas

Skraut: ananashringur, pappírssólhlíf, rör

Hellið ananassafanum í glasið, bætið gosinu við og síðast klakanum. Skerið í gegnum ananashringinn á einum stað og smeygið upp á glasbrúnina. Setjið sólhlífina á móti ananasnum í glasið, og bætið við rörinu.

Þennan drykk má vel blanda sem bollu, í hlutföllunum 1:1.

Rísandi sól:

Blandið saman ananssafa og gosi í sömu hlutföllum og í Síðan skein sól. Látið skot af grenadine-sýrópi renna niður hliðina á glasinu og setjast á botninn áður en klakinn fer í glasið. Bætið við klaka og skreytið.

Matreiðslubók vikunnar: The New Enchanted Broccoli Forest

The New Enchanted Broccoli Forest eftir Mollie Katzen er grænmetisréttabók fyrir fólk sem neytir líka afurða af lifandi dýrum, s.s. mjólkurvöru og eggja.

Ég fékk hana á útsölu, ég held hjá Eymundsson, fyrir nokkrum árum síðan. 

Ég er rétt að byrja að elda úr henni, en hún er full af bókamerkjum við uppskriftir sem mér líst vel á. Fyrsta uppskriftin sem ég gerði úr henni er frábær uppskrift að bláberjamúffum sem allir sem á smakka vilja sníkja af mér, og hún er líka skemmtileg aflestrar og full af hollum og góðum grænmetisréttum.

Ef einhverjum finnst grænmetisfæði vera óspennandi, þá ætti viðkomandi að skoða þessa bók. Það eru kaflar um súpur, salöt, brauð, sósur og ídýfur, aðalrétti og eftirrétti, og margt af þessu er mjög spennandi.

Þetta er líka eiguleg og falleg bók, handskrifuð og fagurlega myndskreytt með teikningum höfundarins.

Húsráðahornið: Að ná lykt úr glerkrukkum

Hentar líka fyrir flöskur.

Stundum er afar erfitt að ná lykt úr notuðum krukkum. Þetta ráð hefur reynst mér vel:

Setjið 1 msk. af ediki (eða 1 tsk. af ediksýru) í hverja krukku og fyllið krukkurnar með sjóðandi vatni. Setjið lokin á og skrúfið þétt, og látið standa í klukkutíma, helminginn af tímanum með lokið niður (ef vatn lekur út er lokið óþétt og krukkan ekki nothæf undir mat).

Hellið þá ediksblöndunni og þvoið krukkurnar upp úr heitu vatni og sápu og þurrkið vel. Það er eðlilegt að þá sé smá vottur af edikslykt úr krukkunum, en ef þær eru geymdar opnar hverfur hún fljótt.

Það getur einstöku sinnum þurft að endurtaka leikinn, t.d. með krukkur undan lyktsterku innihaldi eins og síld, pesto eða mangó-chutney.

Pílaf með grænum baunum (Mattar pilau)

Þetta er gott meðlæti með kjöti eða grænmetiskarríi. Reyndar er rétturinn það matarmikill að hægt er að borða hann sem aðalrétt. Rétturinn á ættir sínar að rekja til Uttar Pradesh-héraðs á Indlandi.

Matreiðslubók: Charmaine Solomon‘s Indian Cookbook
Fyrir 4-5 sem meðlæti; fyrir 2 sem aðalréttur.

Efni:
1 1/2 bolli hrísgrjón (long grain eða Basmati)
1 msk. ghee (skírt smjör) eða matarolía (samt ekki ólífuolía)
4 heilir negulnaglar
1 lítil kanilstöng
3-4 kardimommubelgir, marðir
1 tsk. cummin-fræ
1/2 tsk. kúrkúma-duft (túrmerik)
1 1/2 bolli ferskar eða frosnar grænar baunir
2 1/2 tsk. salt
3 1/4 bolli heitt vatn

Aðferð:
Skolið grjónin vel og látið standa í köldu vatni í um hálftíma og látið þá renna vel af þeim.

Hitið ghee eða olíu á djúpri pönnu og steikið negulnaglana, kanilinn, kardimommurnar og cumminfræin í 1 mín.

Bætið við kúrkúma og hrísgrjónum og steikið og hrærið við meðalhita í um 3 mín.

Bætið þá við baunum, salti og heitu vatni. Hækkið hitann til að suðan komi sem fyrst upp, lækkið hann þegar sýður, setjið þétt lok á pönnuna (loka loftventli ef hann er til staðar) og sjóðið í 25-30 mín. án þess að taka lokið af eða hræra.

Takið lokið af og leyfið gufunni að stíga af grjónunum í um 3 mín. Fjarlægið heilu kryddin, hrærið varlega í gegnum grjónin með gaffli og berið fram.