Kólumbísk nautakjötskássa/súpa

Þetta er ljúffengur réttur sem ég fann í The Spice Cook Book. Þar sem sú bók er amerísk get ég ekki ábyrgst að þetta sé ekta kólumbísk uppskrift, en rétturinn er góður.

Fyrir 6-8. Rómversku tölurnar í innihaldslistanum vísa til þess hvenær setja á það sem er undir þeim út í súpuna.

Innihald:
I. 
1 kg nautagúllasbitar, ca. 2,5 cm teningar
1 lárviðarlauf
1/2 tsk kúmínfræ (cumin)
6 heil svört piparkorn
1/4 tsk hvítlauksduft
2 tsk salt
1 tsk eplaedik
3 bollar vatn
II.
2 meðalstórar kartöflur
2 meðalstórar gulrætur
4 langar sellerístangir
4 maískólfar, skornir í 5 cm þykkar skífur
1/2 bolli laukur, sneiddur
1/2 bolli ferskir tómatar í bitum
III.
1/2 tsk mulið saffran
1/2 tsk þurrkað oreganó
1/2 bolli ferskar baunir

Aðferð:
I. Fituhreinsið kjötið. Setjið í pott sem tekur a.m.k. 3 lítra, ásamt öllu sem er undir lið I. á listanum. Mallið undir loki í 1 klst. eða þar til kjötið er næstum orðið meyrt.
II. Skrælið kartöflurnar og þvoið gulræturnar og skerið bæði í ca. 1,5 cm breiðar ræmur og setjið í pottinn. Skerið selleríið í ca. 1,5 cm breiða bita og setjið ásamt hinu grænmetinu í pottinn. Sjóðið áfram undir loki í 15 til 20 mínútur eða þar til grænmetið er að verða meyrt.
III. Hrærið saffranið út í 1 tsk af vatni og setjið út í ásamt óreganó og baununum. Hrærið vel saman og gætið þess að skaða ekki grænmetið. Sjóðið í 5 mín undir loki.

Berið fram í súpudiskum með 2-3 skífum af maískólfum sem búið er að reka tannstöngla í (eða maísgaffla).

Einföld steikt hrísgrjón

Á mínu heimili er stöku sinnum aðkeyptur kínamatur á borðum (Nings er nefnilega í næsta nágrenni). Ég næ aldrei að klára nema lítið af hrísgrjónunum sem fylgja með þessum mat og hef nýtt þau í hitt og þetta, s.s. hrísgrjónalummur, hrísgrjónagraut og steikt hrísgrjón.

Þar sem kínverskum mat fylgja yfirleitt klessugrjón (e. sticky rice) sem loða saman eins og þau hafi verið soðin í lími er nánast óhjákvæmilegt að þau verði kekkjótt, sérstaklega þegar þau kólna. Þetta er alls ekki verra þegar maður ætlar að steikja þau, því þá er auðveldara að borða þau með matprjónum.

Af því að þetta er afgangaréttur ætla ég ekki að gefa nákvæm mál, bara um-það-bil mál:

• ca. 1. bolli af köldum soðnum hrísgrjónum
• ca. 2 msk. steikingarfita, t.d. smjör, sesamolía eða sólblómaolía. Það kemur hlutlausast bragð af þeirri síðustu og sesamolían er mest afgerandi. Ég mæli ekki með ólífuolíu. Ef stækka á uppskriftina, aukið þá olíuna um ca. 1. msk fyrir hvern bolla af hrísgrjónum.
• salt og pipar
• 1 egg, rauða og hvíta hrærðar vel saman, má jafnvel þeyta þær smávegis til að fá í þær lyftingu
  

Hitið olíuna á pönnu (gott að nota wok, en alls ekki nauðsynlegt).

Hrærið í hrísgrjónunum með gaffli til að losa þau svolítið í sundur.

Setjið grjónin á pönnuna þegar olían er heit og lækkið hitann í meðalhita. Hrærsteikið grjónin á pönnunni og ef með þarf má minnka kögglana með því að brjóta þá varlega í sundur með steikingarspaðanum. Steikið þar til öll olían er gengin upp í hrísgrjónin og þau eru heit í gegn. Kryddið. Nú er smekksatriði hvort eggið er sett saman við strax eða grjónin steikt þar til þau byrja að brúnast.

Hellið eggjahrærunni saman við grjónin og hrærsteikið áfram þar til eggjahræran húðar grjónin og er elduð í gegn (virkar þurr að sjá).

Berið fram eins og það kemur fyrir, eða ef þið viljið má sulla sojasósu út á, nú eða þá sætri chilisósu, en það er alls ekki nauðsynlegt.

Þetta er bara grunnuppskrift. Það má bæta ýmsu við hrísgrjónin, t.d. mætti gera carbonara-hrísgrjón, eða setja baunir saman við, eða saxaðan graslauk, eða bara hvað sem mann langar til.

Hello Dolly kaka

Af því að uppáhalds páskaeggin mín (þessi frá Mónu) eru ekki lengur framleidd, þá er ég að hugsa um að búa til Hello Dolly skúffuköku í staðinn um páskana.

Þetta augljóslega bandaríska fyrirbæri er eiginlega ekki kaka, a.m.k. er ekkert lyftiefni í henni og það þarf bara að blanda saman efninu í botninn á henni. Hinu er bara stráð ofan á botninn í lögum. Hún er svo auðveld að barn sem kann á dósaupptakara og hitastillingar á ofni gæti búið hana til. Hún er dísæt og það er afar erfitt að hætta að borða hana þegar maður er einu sinni byrjaður.

Ekki veit ég hvaðan nafnið er komið, en mér finnst það geta bent til þess að kakan hafi orðið til um það leiti sem söngleikurinn (árið 1964) eða kvikmyndin (árið 1969) með sama nafni náði vinsældum westan hafs. Hún er stundum kölluð 7-laga kaka, sem er misnefni, því lögin eru bara 5, þó að innihaldsefnin séu sjö.


Þessi uppskrift fyllir upp í ca. 15x20 cm bökunarform, frekar djúpt.

• 1,5 bolli mulið grahamskex
• 1/2 bolli smjör
• 1/4 bolli sykur (má sleppa - kakan er alveg nógu sæt þó maður bæti ekki sykri í hana)
• 1,5 til 2 bollar súkkulaðibitar (þú ræður hvaða tegund þú notar, en ég er hrifin af Síríus Konsum) 
• EÐA 1 bolli súkkulaðibitar og 1 bolli Butterscotch-bitar eða Peanut Butter-bitar (hafa stundum fengist í Hagkaupum og sennilega líka í Costco)
• 1 bolli grófsaxaðar valhnetur eða pekanhnetur
• 1 bolli kókosmjöl
•  1 dós sæt, niðursoðin mjólk (sweetened condensed milk) - ég hef ekki kynnt mér í hvaða almennu matvöruverslunum hún fæst (held þó að hún fáist í Hagkaupum), en þú færð hana örugglega í einni af asísku matvörubúðunum í Reykjavík, s.s. Asian Market, Vietnam Market eða Mai Tai (smelltu hér til að sjá mynd af dósunum - það er Nestlé Carnation sem er algengast að fáist)

 Hitið ofninn í 180 °C. Bræðið smjörið og hrærið kexmylsnunni (og sykrinum, ef hann er notaður) saman við. Smyrjið bökunarformið og þjappið mylsnublöndunni í botninn. Ekki þjappa of fast, því þá verður botninn grjótharður og situr eftir þegar bitarnir eru teknir upp úr forminu.

Stráið hnetunum yfir botninn, síðan súkkulaðibitunum (og Butterscotch/Peanut Butter-bitunum, ef þú notar þá) og loks kókosmjölinu. Hellið mjólkinni yfir í jöfnu lagi.

Bakið í 25-30 mínútur, eða þar til mjólkin er orðin að karamellu og kókosmjölið er farið að brúnast.

Takið út, látið kólna og skerið í ferninga (best er að skera kökuna við stofuhita). Ekki er verra að bera þetta nammi fram með kaffi og þeyttum rjóma.

Nægir til að koma einum temmilegum saumaklúbb í sykurvímu eitt kvöld.

Bjórlöguð kartöflusúpa

Þetta er góð og seðjandi kartöflusúpa sem ég prófaði í fyrsta skipti núna um helgina. Í upprunalegu uppskriftinni eru fyrirmælin að mauka 1/3 af kartöflunum til að þykkja hana, en mér fannst hún í þynnra lagi þannig og endaði með að mauka hana meira þegar ég borðaði afganginn í hádeginu í dag. Hún var enn í þynnri kantinum, en góð er hún á bragðið.
Kannski eru kartöflurnar sem ég notaði ekki jafn mjölmiklar og þær sem höfundur uppskriftarinnar notaði?
Súpa þessi er ennþá betri daginn eftir að hún er búin til.

Matreiðslu- og undirbúningstími: um 1 klst
Nægir fyrir 4-6 manns

• 4 bollar kjúklingasoð (úr soðkrafti eða tilbúið frá grunni)
• 3 stórar rauðar kartöflur, flysjaðar og skornar í ca. 1,5 cm bita, eða 2 meðalstórar bökunarkartöflur
• 1 msk Dijon-sinnep
• 225 g beikon, vel feitt, í sneiðum eða kurlað
• 2 gulrætur, skornar í ca. 1 cm bita (á að gera ca. 1 bolla)
• Gróft salt og nýmalaður svartur pipar
• 2-3 sellerístangir, skornar í ca. 1 cm bita (á að gera ca. 1 bolla)
• 2 lárviðarlauf
• Lítið búnt af fersku garðablóðbergi (timían), bundið saman með girni
• 1 púrrulaukur, hvíti hlutinn, skorinn í 1 cm bita (á að gera ca. 1 bolla)
• 1 bolli ljós bjór eða pilsner
• 1/4 bolli saxaður ferskur graslaukur

Takið 2 bolla af kjúklingasoðinu og helminginn af kartöflubitunum og setjið í pott. Látið suðuna koma upp og sjóðið við hægan hita þar til kartöflubitarnir eru rétt gegnsoðnir (ætti að taka um 8-10 mínútur). Setjið sinnepið saman við og maukið allt saman í matvinnsluvél eða með töfrasprota.

Á meðan kartöflurnar sjóða skal steikja beikonið við meðalhita í stórum súpupotti þar til það er stökkt og mest öll fitan er runnin af því. Beikonið er þá tekið úr pottinum og látið á pappírsþurrkur til að láta renna af því. Hellið beikonfeitinni úr pottinum en látið ca. 3 msk. verða eftir. (Ef illa gengur að fá beikonið stökkt án þess að brenna það er gott að steikja það vel, láta renna af því, saxa það og steikja síðan aftur. Eða bara nota beikonkurl).

Hækkið hitann upp um einn og setjið gulrótarbitana í pottinn. Stráið yfir salti og pipar og steikið í ca. 3 mín. og hrærið í við og við á meðan. Bætið þá út í kartöflubitunum, selleríinu, lárviðarlaufunum, púrrunni og blóðberginu og kryddið með salti og pipar. Eldið í um 5 mín. og hrærið í af og til.

Hellið þá bjórnum saman við og látið suðuna koma upp. Sjóðið (það má bullsjóða) bjórinn niður þar til þið finnið að grænmetið vill festast lítillega við botninn á pottinum. Þá ætti að vera eftir rétt rúm botnfylli af vökva í pottinum. Þetta gætið tekið frá 5 mín. og upp í 10-12 mín.

Hellið nú afganginum af soðinu saman við ásamt kartöflumaukinu og hrærið saman. Lækkið hitann og látið malla í opnum pottinum þar til grænmetið er rétt gegnsoðið (ætti að taka 6-8 mín.). Smakkið til með salti og pipar. Veiðið blóðbergið upp úr og hendið þegar hæfilegur keimur er kominn af því í súpuna.

Ausið í skálar, myljið beikonið yfir og stráið söxuðum graslauk ofan á.

Þetta er það matarmikil súpa að það ætti ekki að þurfa að bera fram brauð með henni, en aftur á móti er gott að hafa við höndina glas af kaldri mjólk til að súpa á af og til á meðan súpan er borðuð.

Ég ímynda mér að það hljóti að vera gott að elda beikon eða skinku með súpunni, en á eftir að prófa það.

Heitt nacho-salat

Smellið til að stækka myndina

Þessi réttur er fínn til að nota upp afgang af krydduðu hakki, sérstaklega Mexíkó-krydduðu, s.s. fyrir tacos eða burritos.

Réttinn má líka gera frá grunni. Þá er byrjað á að steikja og krydda hakkið eftir kúnstarinnar reglum, hvort sem er með aðskyldum kryddum eða með tilbúinni kryddblöndu (mér finnst Santa Maria og Casa Fiesta taco-blöndurnar báðar ágætar).

Takið nachos-flögur, helst ostakryddaðar, og myljið á milli handanna niður í botninn á smurðu lasagna-formi eða bökuformi. Mylsnan þarf ekki að vera mjög fíngerð, kannski eins og kornflex eða aðeins grófari. Dreifið úr flögunum í þunnt, jafnt lag.

Smellið til að stækka myndina

Stráið hakkinu yfir í jafnþykku lagi (best er að það sjáist í flögurnar á milli). Slettið salsa-sósu yfir hér og þar, þarf ekki að vera jafnt lag, en samt nokkuð þétt, til að það komi sósa í hverja skeiðarfylli. Ef salsan er ekki mjög kekkjótt/þykk má líka setja hana í sprautuflösku og sprauta jafnt yfir. Stráið síðan rifnum osti yfir allt saman, t.d. gratínostablöndu, Mexíkóosti, piparosti eða hvítlauksosti. Þegar myndin var tekin hafði ég uppgötvað á síðustu stundu að rifni osturinn var búinn og því muldi ég fetaost yfir réttinn, sem reyndist gott.

Hitið í ofni við um 180 °C þar til osturinn er bráðnaður og byrjaður að brúnast svolítið (10-15 mínútur).

Berið fram með sýrðum rjóma og söxuðum tómötum og etv. guacamole.

Ekki er verra að drekka ískaldan Corona-bjór með.

Sjóræningjakaka (Ávaxtakaka, Skosk jólakaka)

Það er orðið helst til seint að birta þessa uppskrift fyrir þessi jól, en það þarf ekki endilega bara að baka hana fyrir jólin.

Þetta er gömul skosk uppskrift. Á mínu heimili er hún kennd við sjóræningja, enda nota ég Captain Morgan romm í hana. Þetta er dýr kaka – ég held að efnið hafi kostað hátt í 4.000 kr. fyrir þessi jól – en vel þess virði því þetta er besta ávaxtakaka sem ég hef smakkað. Meira að segja fólki sem venjulega er ekki hrifið af ávaxtakökum þykir hún góð.

Athugið að það þarf ekki endilega að nota nákvæmlega þá ávexti sem gefnir eru í uppskriftinni. Það er fjölbreytnin og magnið sem skiptir mestu máli. Ef eitthvað finnst ekki hikið þá ekki við að nota eitthvað annað í staðinn. Gætið þess bara að það séu þurrkaðir eða sykraðir ávextir eða ávextir í sykurlegi – venjulegir niðursoðnir ávextir ganga ekki og ekki heldur ferskir ávextir. Ég gef upp í uppskriftinni það sem ég notaði í staðinn fyrir það sem ég fann ekki þegar ég bakaði kökuna síðast, en hikið ekki við að nota t.d. döðlur, þurrkuð epli, þurrkað mangó eða sveskjur. Ég ímynda mér að það hljóti líka að vera gott að nota möndlur eða pistasíur.

Í sambandi við bökunarhitann: EKKI hækka hann til að reyna að stytta bökunartímann, kakan brennur þá bara.

Í fyllinguna:

1. 2 1/2 bolli ljósar rúsínur (u.þ.b. 340 g.). Hér gafst ég upp á leitinni og notaði í staðinn þurrkuð trönuber og þurrkaðar apríkósur og gráfíkjur sem ég saxaði niður í bita á stærð við rúsínur.
2. 2 bollar dökkar rúsínur (u.þ.b. 255 g)
3. 1 3/4 bolli kúrenur (u.þ.b. 225g).
4. 1 3/4 bolli saxaðir sykurlegnir ávextir (s.s. rauð kokkteilkirsuber, ananas og apríkósur). Hér notaði ég rauð og græn kokkteilkirsuber og súkkat, en það mætti t.d. nota blöndu af kokkteilkirsuberjum og sykraðan, þurrkaðan ananas.
5. 3/4 bolli saxaður, sykraður appelsínubörkur. Sá sem fæst í Bónus er í réttri stærð og þarf ekki að saxa.
6. 1/2 bolli vatn
7. 1/2 bolli dökkt romm. Notið gott romm, t.d. Captain Morgan.
8. 2 tsk rifinn appelsínubörkur (bara þetta appelsínugula)
9. 2 tsk rifinn sítrónubörkur (bara þetta gula)
10. 1 tsk Lyle's Golden Syrup eða ljóst melassasíróp
11. 3/4 tsk matarsódi

Í deigið:

• 2 bollar plús 2 msk hveiti (t.d. Kornax í rauðum poka)
• 3 tsk lyftiduft
• 1 tsk salt
• 250 g ósaltað smjör (þetta í græna bréfinu), við stofuhita
• 1 1/2 bolli (þjappaður) dökkur púðursykur
• 5 stór egg
• 6 msk. dökkt romm

Hrærið fyrstu 6 innihaldsefnunum saman í stórum potti. Bætið við 1/2 bolla af rommi. Látið suðuna koma upp við meðalhita og hrærið oft í á meðan. Takið pottinn af hellunni þegar vökvinn sýður og hrærið appelsínu- og sítrónuberkinum saman við ásamt sírópinu og matarsódanum. Látið standa þar til ávextirnir hafa dregið í sig allan vökvann, u.þ.b. 1-2 klukkutíma. Hrærið oft í á meðan.

Hitið ofninn í 160 °C (blástursofn: 150 °C). Takið springform sem er 25 cm í þvermál og smyrjið vel að innan. Hyljið botninn og hliðarnar með bökunarpappír (best að klippa hring sem er aðeins stærri en botninn og síðan ræmu sem nær hringinn innan í hliðunum og láta skarast). Smyrjið bökunarpappírinn.

Sigtið hveitið, lyftiduftið og saltið saman í skál. Hrærið saman smjöri og sykri í hrærivélarskál þar til létt og ljóst. Hrærið eggjunum saman við einu í einu og blandið vel á milli. Setjið hveitið saman við og hrærið þar til soppan er rétt blönduð. Kakan verður seig ef soppan er hrærð of lengi eftir að hveitið kemur saman við. Blandið nú ávaxtablöndunni saman við með handafli. Hellið í formið og jafnið út. Lokið forminu vel með álpappír.

Bakið kökuna í 2 klst. Lækkið þá hitann í 135 °C (125 °C) og bakið áfram þar til prjónn sem er stungið í kökuna miðja kemur út hreinn en örlítið rakur. Þetta á að taka um 30 mínútur, en getur tekið allt að klukkutíma. Á þessu stigi þarf að hafa góðar gætur á kökunni því þarna er hættan á að hún brenni mest.

Þegar kakan er bökuð, takið hana út og setjið á kökurekka og takið álpappírinn ofan af. Pikkið kökuna rækilega með grillteini og stingið djúpt niður í hana. Dreypið 6 msk af rommi smám saman yfir allt yfirborð kökunnar. Það er fullkomnlega eðlilegt ef það snarkar í kökunni.

Látið nú kökuna kólna alveg í forminu. Rennið hníf eða pönnukökuspaða meðfram hliðunum til að losa kökuna og takið síðan hliðarnar af forminu. Takið kökuna upp af botninum og látið bökunarpappírinn vera á henni. Pakkið þétt inn í álpappír og geymið í kæli.

Best er að geyma kökuna og leyfa henni að þroskast í a.m.k. hálfan mánuð, og vökva hana með c.a. 1/3 bolla af rommi á viku fresti. Takið bökunarpappírinn af og látið hana standa og ná stofuhita áður en hún er borin fram.

Svona köku er gott að bera fram með harðri sósu og/eða þeyttum rjóma, allt eftir smekk. Sósan dregur fram bragðið, rjóminn mildar það. Ég mæli með að láta hvern og einn um að skammta sér sósu/rjóma, því sumum finnst kakan best eins og hún kemur fyrir.

Harða sósan er kölluð „hörð“ af því að hún inniheldur áfengi. Án þess er þetta bara venjulegt smjörkrem.

Hörð sósa:
1/2 bolli smjör, mjúkt
1 1/2 bolli flórsykur
2 msk romm (óáfeng: notið 1 tsk af vanilludropum í staðinn fyrir rommið)

Hrærið saman sykur og smjör þar til létt og ljóst. Hrærið rommi/vanilludropum saman við. Berið fram við stofuhita.

Kúmenkaka (Seed Cake)

Uppáhaldið hans Bilbó Baggins. Í alvöru. Í Hobbitanum minnist Tolkien sérstaklega á svona köku í frásögninni af dvergaveislunni heima hjá Bilbó. (Seed cake, fyrir þá sem hafa lesið hana á ensku)

Innihald:

240 g smjör, við stofuhita (látið mýkjast í ca. 40 mín.)

240 g strásykur, fíngerður

4 stór egg

320 g hveiti, sigtað

2 1/2 tsk lyftiduft

1 tsk salt (ef notað er saltað smjör má sleppa saltinu)

4-6 msk mjólk eða kaffirjómi

2 msk demerara-sykur (grófur brúnn sykur)

30 g kúmenfræ

3 msk koníak

1 tsk múskat (duft) eða 1/2 tsk múskat og 1/2 tsk múskaðhýði (mace, einnig kallað múskatblóm eða masi – ef ykkur tekst að finna það hérna á Klakanum þá þigg ég gjarnan að fá að vita hvar, því ég er búin að leita í öllum helstu matvöruverslunum höfuðborgarsvæðisins og nokkrum úti á landi)

Aðferð:

Hitið ofninn í 180 °C (170 °C ef þið eruð með blástursofn eins og minn sem ekki er hægt að taka blásturinn af).

Bökunarform: í upprunalegu uppskriftinni er gefið upp hringform, 18 cm í þvermál. Þetta getur ekki verið venjulegt grunnt form fyrir lagkökur heldur hlýtur það að vera djúpt springform, því að ég bakaði þessa stærð af uppskrift í tveimur lagkökuformum, öðru 18 cm og hinu 20 cm. Kakan er það bragðmikil að ég mæli ekki með að hafa hana þykka, og því er betra að nota tvö lagkökuform en eitt springform.

Ef þú átt ekki sílikon- eða teflonform, þá þarf að smyrja formin eða leggja bökunarpappír í botninn.

Setjið eggin í skál og þeytið lítillega til að blanda rauðum og hvítum vel saman. Setjið smjörið og strásykurinn í hrærivélarskál og hrærið vel saman þar til létt og ljóst. Blandið eggjahrærunni smám saman út í. Þegar egg, sykur og smjör eru vel blönduð, bætið þá við kúmenfræinu og kryddinu. Blandið síðan hveitinu varlega saman við með sleikju þar til það er rétt svo blandað. Kakan getur orðið seig ef þetta er gert í hrærivél og það er hrært of lengi. Þar að auki er deigið það þykkt að það er sóðalegt að nota hrærivélina, hversu varlega sem maður fer, því hveitið vill puðrast upp úr skálinni og út um allt.

Hrærið þvínæst koníakinu út í og loks mjólkinni eða rjómanum. Notið það magn sem þarf til að deigið nái þeirri þykkt sem þarf til að það detti af skeið þegar henni er hvolft. Ef það rennur, þá er það of þunnt. Jafnið í formið/formin og stráið demerara-sykrinum yfir (þar þarf að tvöfalda uppgefið magn ef notuð eru tvö form).

Bakið í miðjum ofni í 40 til 50 mínútur, eða þar til prjónn sem er stungið í miðja kökuna kemur út hreinn. Kælið í forminu í 10 mínútur og takið þá úr og kælið á vírgrind. Kúmenkaka er best þegar hún hefur fengið einn eða tvo daga til að taka sig. Til þess er henni pakkað inn í álpappír eða bökunarpappír og sett í loftþétt ílát. Hún geymist í upp undir viku. Hún geymist líka vel í frosti.

Bökuð bláber undir stökkri skorpu (blueberry crisp)

Nú ættu bláberin að vera orðin þroskuð og því er tilvalið að birta gómsæta bláberjauppskrift.

Þessi uppskrift er fengin úr bandaríska matreiðslutímaritinu Saveur. Ég gerðist áskrifandi að því í byrjun árs 2008 þegar dollarinn var tiltölulega ódýr. Ég hefði gjarnan viljað halda áfram að vera áskrifandi, en þegar kom að því að endurnýja var allt breytt: bankarnir hrundir og efnahagurinn í rúst og dollarinn nálægt því tvisvar sinnum dýrari en þegar ég upphaflega keypti  áskriftina. Ég tímdi hreinlega ekki að halda áfram, en þangað til ég spring á limminu og kaupi nýja áskrift hef ég eitt ár af blöðum til að endurlesa og elda upp úr. 

Ég minnkaði uppskriftina þannig að hún er fyrir 1-2, en gef magn fyrir 6-8 í svigum.

Efni:

1 bolli (6 bollar) bláber, fersk eða frosin

40 ml (1/2 bolli) strásykur

50 ml (1 1/4 bolli) hveiti

30 ml (2/3 bolli) púðursykur

Salt á hnífsoddi (1/8 tsk)

25 gr (150 gr) smjör, kælt og skorið í litla bita (í rúmmálseiningum gerir þetta annars vegar 1 msk + 2 tsk og hins vegar 10 msk)

Rjómi

Hitið ofninn í 175 °C. Blandið varlega saman bláberjum og strásykri í skál. Setjið í hæfilega stórt bökunarfat og hristið það til að jafna út. Setjið til hliðar.

Hrærið saman hveiti, púðursykri og salti í skál. Bætið við smjörinu og saxið það saman við með tveimur hnífum eða deigskera (eða farið stystu leið og notið matvinnsluvél) þar til myndast hefur gróf mylsna sem minnir á haframjöl. Stráið í jöfnu lagi yfir bláberin.

Bakið þar til berin bullsjóða og skorpan er gullin á lit. Í upprunalegu uppskriftinni er talað um 50 mínútna bakstur fyrir heila uppskrift, en 20-30 mínútur ættu að nægja fyrir litla uppskrift. (Ég bakaði þetta í 4 litlum creme brulee-formum og það tók um 20 mínútur).

Látið kólna í ca. 10 mínútur (15 mínútur). Borðið volgt eða við stofuhita, með rjóma (óþeyttum) eða mjúkum vanilluís.

Armenskir lambaskankar (Kzartma)

Lambaskankar þurfa helst langa, hæga matreiðslu til að þeir verði ekki seigir og það þarf af halda að þeim raka á meðan þeir eldast til að þeir verði ekki þurrir. Því er hæg steiking í sósu fyrirtaksaðferð til að elda þá.

Sósan er bragðmikil, með keimi af tómötum og papriku, og minnir svolítið á gúllassósu.

Matreiðslubók: The Diner's Club Cookbook

Fyrir: 6.

Efni:
6 lambaskankar af læri
3/4 bolli saxaður laukur (ca. 3/4 meðalstór laukur)
2 msk. smjör
2 tsk. salt (ég minnkaði saltið niður úr 1 msk. (= 3 tsk.) í 2 tsk., en ef það þarf meira er hægt að hafa salt á borðinu svo að hver og einn geti saltað fyrir sig)
1 tsk. nýmalaður svartur pipar
1/8 tsk. þurrkað óreganó
2 msk. paprikuduft
3 hvítlauksrif, fínsöxuð
1 bolli + 2 msk. maukaðir tómatar + 1 tsk. sykur til að taka af beiskjubragðið
1/2 bolli nautasoð
1/2 bolli þurrt sherrí eða Marsala-vín


Aðferð:
Látið skankana liggja i köldu vatni í um 30 mín. Hellið vatninu af, þerrið og fituhreinsið. Raðið í grunnt ofnfast mót (t.d. pyrex-fat, nú eða Römertopf eins og ég gerði, en þá þarf að gæta að brúnunartímanum sem getur styst), eða í djúpa pönnu eða grunnan pott með handfangi sem þolir hitun í ofni.

Snöggsteikið laukinn í smjörinu þar til hann er glær. Bætið þá restinni af innihaldsefnunum saman við og blandið lauslega. Hellið yfir kjötið. Setjið lokið á og bakið við 175°C í 90 mín. Ausið soðinu af og til yfir kjötið. Takið lokið af og bakið áfram við 125°C þar til kjötið brúnast og er orðið meyrt (um 45 mín.). Ausið soðinu oft yfir á meðan. Berið fram með hrísgrjónum eða búlgúr-hveiti.

Athugasemdir:

• Það er hægt að elda þessa uppskrift í potti á eldavélinni, og jafnvel stytta eldunartímann aðeins með því að skera skankana í bita strax. En eldið þó beinin með, því þau gefa svo gott bragð.
• Líka er gott að bera fram með þessu brauð, t.d. naan eða bagettu.
• Líka hægt að bera fram með kús-kús.

Ungverskir uxahalar með sýrðum rjóma (Tejfölös ököruszály)

Þetta er bragðmikil og ljúffeng kássa og mjög vermandi. Mínar athugasemdir við upprunalegu uppskriftina eru í hornklofum.


Þetta eru í rauninni tveir réttir, því það er hægt að hætta í lok 2. umferðar, en þá er komin fínasta kássa sem má vel bera fram t.d. með brauði eða hrísgrjónum og salati. Það tekur hálfan daginn að búa þennan rétt til, en það er vel þess virði.


Matreiðslubók:  Hungarian Cuisine: A complete cookery book eftir József Venesz.

Fyrir: 4-6
Tími: 2  1/2 til 4  1/2 klukkustundir


1. Umferð:
2 kg. uxahalar
150 gr. blandað ferskt grænmeti, t.d. gulrætur, hnúðkál, hnúðsilla
100 gr. svínafeiti [hér varð ég að nota 120 gr. af smjöri þar sem svínafeiti liggur ekki beint á lausu, en það má líka nota 100. gr. af shortening-feiti ef hún er til á heimilinu]
Klípa af nýmöluðum svörtum pipar
Klípa af þurrkuðu timjan
2 lárviðarlauf
60 gr. laukur

2. Umferð:
1 dl. þurrt eða hálfþurrt hvítvín
guli parturinn af berkinum af 1/2 sítrónu (kreistið og geymið safann)
Vatn eða nautasoð

3. Umferð:
3 dl. sýrður rjómi
50 gr. hveiti
30 gr. sinnep [hér stóð ekki hvaða tegund og hvort þetta átti að vera duft eða sósa, en ég notaði Dijon-sinnep með góðum árangri]
20 gr. sykur
Safi úr 1/2 sítrónu (sjá 2. Umferð)
1 tsk. salt

1. Umferð:
Ef uxahalarnir eru heilir skal þvo þá vel í volgu vatni og skola með köldu vatni, þurrka með eldhúspappír og skera í 2-3 cm þykka bita. Fyrirhafnarminna er að kaupa þá tilskorna, þó að bitarnir verði þá þynnri. Saltið.

Skerið grænmetið í þykkar sneiðar og grófsaxið laukinn. Bræðið feitina í ofnföstu fati eða ofnskúffu og raðið kjötinu, lauknum og grænmetinu í skúffuna. Stráið pipar og timjan yfir og brjótið lárviðarlaufið í smábita og raðið hér og þar. Steikið í ofninum við ca. 180 °C þar til kjötið er vel brúnað. Hrærið í af og til.

2. Umferð:
Þegar kjötið er vel brúnað er allt tekið úr ofnfatinu og sett í stóran pott. Bætið við hvítvíni, sítrónuberkinum og smá vatni eða soði. Mallið við lágan hita undir loki í 2-3 klukkustundir, eða eins lengi og það tekur að fá halakjötið meyrt. [Hefur tekið mig 2 tíma, en hefur líka tekið 4 tíma]. Bætið við smá vatni eða soði af og til og hrærið varlega saman við til að halda kássunni rétt nógu þunnri til að hún sjóði ekki við pottinn.

[Hér má hætta og bera fram kássuna eins og hún er á þessu stigi.]


3. Umferð:
Þegar kjötið er orðið meyrt skal blanda saman sýrða rjómanum og hveitinu í kekkjalausan jafning. Hrærið saman við kássuna ásamt sinnepinu, sykrinum og sítrónusafanum. Sjóðið áfram í 10 mín.

Veiðið kjötið upp úr sósunni og setjið í annan pott og síið sósuna yfir það í gegnum sigti. Látið suðuna koma upp, takið af hitanum og berið fram heitt með ungverskum soðkökum eða soðnum makkarónupípum.[Sósan verður mjög þykk.]

P.S. Smakkið svo bara á því sem verður eftir í sigtinu...